Υπό την Αιγίδα
Status Quo Στην Ελλάδα επιτρέπονται μόνο τα δημόσια πανεπιστήμια. Ποια είναι η δική σου πρόταση και θέση σε αυτό το ζήτημα;
Όσα καλούνται να διαβάσουν οι αιτούντες — το ερώτημα που τίθεται, η ενημέρωση των διοργανωτών, το πρόγραμμα της ημέρας και οι όροι συμμετοχής. Παραμένει διαθέσιμο είτε έχετε υποβάλει αίτηση είτε όχι.
Καλωσορίσατε στο Debate Town Hall για την αναθεώρηση του Άρθρου 16. Επιλέξτε ρόλο, δηλώστε την πτέρυγα που εκφράζει την άποψή σας και λάβετε μέρος σε μια δομημένη διαβούλευση για το μέλλον της τριτοβάθμιας παιδείας, υπό την αιγίδα του Δήμου Αθηναίων.
Το Debate House συγκέντρωσε θεσμικές, νομικές και στατιστικές πηγές, προκειμένου οι πολίτες που επιθυμούν να συμμετάσχουν στο Debate Town Hall να έχουν πρόσβαση σε αξιόπιστα δεδομένα και να μπορούν να διαμορφώσουν τεκμηριωμένες θέσεις και προτάσεις.
Το υλικό προέρχεται κατά προτεραιότητα από τη Βουλή των Ελλήνων, το Εθνικό Τυπογραφείο, το Υπουργείο Παιδείας, το Συμβούλιο της Επικρατείας, την ΕΘΑΑΕ, τον ΕΟΠΠΕΠ, την ΕΛΣΤΑΤ, τη Eurostat, την UNESCO και τον OECD.
Η συγκέντρωση και παρουσίαση των πηγών δεν εκφράζει θέση του Debate House υπέρ ή κατά της αναθεώρησης του Άρθρου 16 ή της λειτουργίας μη κρατικών πανεπιστημιακών ιδρυμάτων.
Ο ν. 5094/2024 δεν θεσμοθέτησε αυτοτελή ελληνικά ιδιωτικά πανεπιστήμια. Θεσμοθέτησε τη δυνατότητα εγκατάστασης και λειτουργίας στην Ελλάδα μη κερδοσκοπικών παραρτημάτων αναγνωρισμένων πανεπιστημίων του εξωτερικού, υπό τη νομική μορφή των Νομικών Προσώπων Πανεπιστημιακής Εκπαίδευσης — Ν.Π.Π.Ε.
Οι αποφάσεις του Συμβουλίου της Επικρατείας αφορούν τη συνταγματικότητα αυτού του συγκεκριμένου θεσμικού μοντέλου και όχι, γενικά και ανεξαρτήτως προϋποθέσεων, κάθε πιθανή μορφή ιδιωτικού πανεπιστημίου.
Το Άρθρο 16 αποτελεί το βασικό συνταγματικό πλαίσιο για την παιδεία, την επιστήμη, την έρευνα και την ανώτατη εκπαίδευση στην Ελλάδα.
Οι πολίτες μπορούν να συμβουλευτούν:
Για τη συγκεκριμένη διαβούλευση έχουν ιδιαίτερη σημασία:
Για την ολοκληρωμένη κατανόηση του συνταγματικού πλαισίου, προτείνεται η ανάγνωση ολόκληρου του Άρθρου 16 και όχι η αποσπασματική αναφορά σε μία μόνο παράγραφό του.
Η βασική νομοθετική παρέμβαση είναι ο ν. 5094/2024 με τίτλο:
«Ενίσχυση του Δημόσιου Πανεπιστημίου – Πλαίσιο λειτουργίας μη κερδοσκοπικών παραρτημάτων ξένων πανεπιστημίων και άλλες διατάξεις».
Το Μέρος Δ΄ του νόμου, και ειδικότερα τα άρθρα 130–155, ρυθμίζει μεταξύ άλλων:
Κοινοβουλευτική διαδικασία και δημόσια διαβούλευση
Η μελέτη του κοινοβουλευτικού φακέλου επιτρέπει στους πολίτες να εξετάσουν όχι μόνο το τελικό κείμενο του νόμου, αλλά και την αιτιολόγηση, τις επιδιώξεις, τις επιφυλάξεις και τις διαφορετικές απόψεις που καταγράφηκαν κατά τη νομοθετική διαδικασία.
Η εφαρμογή του νόμου συμπληρώνεται από υπουργικές και κανονιστικές αποφάσεις που καθορίζουν τον τρόπο υποβολής, αξιολόγησης και ελέγχου των αιτήσεων.
Σημαντική διευκρίνιση
Η χορήγηση άδειας εγκατάστασης και λειτουργίας σε ένα Ν.Π.Π.Ε. δεν ταυτίζεται με την πιστοποίηση όλων των προγραμμάτων σπουδών του. Μετά την ιδρυματική αδειοδότηση ακολουθεί χωριστή διαδικασία ακαδημαϊκής πιστοποίησης των επιμέρους προγραμμάτων από την ΕΘΑΑΕ.
Το πλαίσιο του ν. 5094/2024 έχει τροποποιηθεί και συμπληρωθεί από μεταγενέστερους νόμους. Για την κατανόηση της ισχύουσας κατάστασης δεν αρκεί, επομένως, η ανάγνωση μόνο της αρχικής μορφής του νόμου.
Οι κύριες αποφάσεις της Ολομέλειας του Συμβουλίου της Επικρατείας είναι οι 1918–1920/2025.
Το Συμβούλιο της Επικρατείας, κατά πλειοψηφία:
Η ακριβέστερη ουδέτερη απόδοση της κρίσης είναι ότι το ΣτΕ έκρινε το συγκεκριμένο καθεστώς των παραρτημάτων αλλοδαπών πανεπιστημίων συμβατό με το Σύνταγμα, όπως αυτό ερμηνεύεται σε συνδυασμό με το ενωσιακό και διεθνές δίκαιο. Η απόφαση δεν αποτελεί γενική κρίση για κάθε πιθανό μοντέλο ιδιωτικού πανεπιστημίου.
Για την αναπαραγωγή των στοιχείων μπορούν να επιλεγούν:
Με βάση την επεξεργασία των διαθέσιμων στοιχείων της Eurostat για το 2024, θετικός αριθμός εγγραφών και στις δύο κατηγορίες καταγράφεται στις ακόλουθες 35 ευρωπαϊκές χώρες:
Κατηγορία
Χώρες
Κράτη-μέλη της ΕΕ
Βέλγιο, Βουλγαρία, Τσεχία, Δανία, Γερμανία, Εσθονία, Ιρλανδία, Ισπανία, Γαλλία, Κροατία, Ιταλία, Κύπρος, Λετονία, Λιθουανία, Ουγγαρία, Μάλτα, Ολλανδία, Αυστρία, Πολωνία, Πορτογαλία, Ρουμανία, Σλοβενία, Σλοβακία, Φινλανδία και Σουηδία
Λοιπές ευρωπαϊκές χώρες
Ισλανδία, Νορβηγία, Ελβετία, Βοσνία και Ερζεγοβίνη, Μαυροβούνιο, Βόρεια Μακεδονία, Γεωργία, Αλβανία, Σερβία και Τουρκία
Μεθοδολογική σημείωση
Η Eurostat καταγράφει το σύνολο της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης και όχι αποκλειστικά ιδρύματα που χαρακτηρίζονται νομικά ως «πανεπιστήμια». Παράλληλα, η κατηγορία «Private institutions» μπορεί να περιλαμβάνει τόσο ιδιωτικά ιδρύματα που εξαρτώνται οικονομικά από το κράτος όσο και ανεξάρτητα ιδιωτικά ιδρύματα.
Για τον λόγο αυτό, η ασφαλής διατύπωση είναι:
«Χώρες με καταγεγραμμένες εγγραφές σε δημόσια και ιδιωτικά ιδρύματα τριτοβάθμιας εκπαίδευσης».
Η στατιστική παρουσία ιδιωτικών ιδρυμάτων δεν αποτυπώνει από μόνη της το νομικό καθεστώς, τον τρόπο χρηματοδότησης ή τον βαθμό κρατικής εποπτείας που ισχύει σε κάθε χώρα.
Ο συγκεκριμένος δείκτης αποτυπώνει το ποσοστό των φοιτητών τριτοβάθμιας εκπαίδευσης που φοιτούν σε ιδιωτικά ιδρύματα:
Τα διαθέσιμα έτη διαφέρουν ανά χώρα. Κάθε διεθνής σύγκριση πρέπει, επομένως, να αναφέρει και το έτος στο οποίο αντιστοιχεί η τιμή κάθε χώρας.
Για την αξιολόγηση του ζητήματος είναι σημαντικό να εξεταστεί παράλληλα η υφιστάμενη κατάσταση του δημόσιου πανεπιστημίου στην Ελλάδα.
Από τις παραπάνω πηγές μπορούν να αντληθούν δεδομένα σχετικά με:
Για το ακαδημαϊκό έτος 2025–2026 το Υπουργείο Παιδείας ενέκρινε τέσσερις άδειες εγκατάστασης και λειτουργίας Ν.Π.Π.Ε.
Για το ακαδημαϊκό έτος 2026–2027 το Υπουργείο ανακοίνωσε επτά επιπλέον άδειες, από τις οποίες τέσσερις αφορούσαν νέες αιτήσεις και τρεις αιτήσεις επαναξιολόγησης.
Οι σχετικές ανακοινώσεις αφορούν την αδειοδότηση των φορέων. Η πιστοποίηση των επιμέρους προγραμμάτων σπουδών αποτελεί χωριστό και επόμενο στάδιο της διαδικασίας.
Το παρόν υλικό παρέχεται αποκλειστικά για ενημερωτικούς και τεκμηριωτικούς σκοπούς. Δεν υποδεικνύει συγκεκριμένη θέση υπέρ ή κατά της αναθεώρησης του Άρθρου 16 και δεν υποκαθιστά εξειδικευμένη νομική, συνταγματική ή ακαδημαϊκή αξιολόγηση.
Οι υποψήφιοι Ομιλητές καλούνται να μελετήσουν τις πρωτογενείς πηγές, να διασταυρώσουν τα δεδομένα που επιλέγουν να χρησιμοποιήσουν και να τεκμηριώσουν αυτοτελώς τις θέσεις και τις προτάσεις τους.
Τελευταία επικαιροποίηση υλικού: 6 Αυγούστου 2026.
Μια οργανωμένη δημόσια διαβούλευση όπου 30 Ομιλητές συζητούν ένα ζήτημα από τέσσερις «πτέρυγες» θέσεων, με τεκμηριωμένες προτάσεις, συμμετοχή του κοινού και τελική ψηφοφορία, ολοκληρώνοντας με θεσμικό report.
Οποιοσδήποτε διαθέτει λογαριασμό μπορεί να υποβάλει αίτηση για έναν ρόλο ανά εκδήλωση: Ομιλητής (ενεργός συζητητής), Θεατής (κοινό — μπορεί να υποβάλει ερώτηση ή πρόταση) ή Δημοσιογράφος (διαπιστευμένα ΜΜΕ).
Ναι — εγγράφεστε, επιβεβαιώνετε το email σας και συμπληρώνετε ιδιωτικό προφίλ πριν την αίτηση. Η συμμετοχή είναι ανοιχτή σε άτομα 17 ετών και άνω. Εφόσον είστε κάτω των 18, επισυνάπτετε επιπλέον υπεύθυνη δήλωση γονέα ή κηδεμόνα που εγκρίνει τη συμμετοχή σας.
Κάθε Ομιλητής επιλέγει θέση απέναντι στο Status Quo της εκδήλωσης: Υπέρ, Εν Μέρει Υπέρ, Εν Μέρει Κατά ή Κατά. Το «Υπέρ» και το «Εν Μέρει Υπέρ» σχηματίζουν μία παράταξη· το «Κατά» και το «Εν Μέρει Κατά» την άλλη.
Χειροκίνητα, από το Προεδρείο της διοργάνωσης μετά την αξιολόγηση όλων των αιτήσεων. Δεν υπάρχει αυτόματος αλγόριθμος ούτε προτεραιότητα βάσει σειράς υποβολής — πρόκειται για συντακτική επιλογή.
Όχι. Η πτέρυγά σας κλειδώνει με την υποβολή· η διοργάνωση μπορεί να την αλλάξει μόνο πριν ανακοινωθούν οι Ομιλητές. Επιλέξτε προσεκτικά.
Όχι. Τα πλήθη και τα ποσοστά των πτερύγων παραμένουν ιδιωτικά μέχρι να ανακοινωθούν επίσημα οι Ομιλητές, ώστε να διατηρείται η ισορροπία της συζήτησης.
Μετά την επιλογή, οι πτέρυγες αντιστοιχίζονται σε Κυβέρνηση, Εταίρο Κυβέρνησης, Αξιωματική Αντιπολίτευση και Ελάσσονα Αντιπολίτευση, και κάθε πτέρυγα εκλέγει τον επικεφαλή της. Οι τίτλοι ισχύουν αποκλειστικά για τη συγκεκριμένη διαβούλευση.
Γραπτή πρόταση τουλάχιστον 200 λέξεων (χωρίς ανώτατο όριο), προαιρετικά με συνδέσμους και συνημμένα. Μπορείτε να την υποβάλετε ατομικά ή εκ μέρους οργανισμού (απαιτούνται όνομα και ιδιότητα).
Ενδέχεται να μπείτε στη λίστα επιλαχόντων με ιδιωτική σειρά προτεραιότητας και να προαχθείτε αν αποχωρήσει κάποιος Ομιλητής. Θα ενημερωθείτε σε κάθε περίπτωση και ο λογαριασμός και το προφίλ σας παραμένουν δικά σας.
Κάθε Ομιλητής έχει δύο τοποθετήσεις έως τριών λεπτών και έως τρεις ερωτήσεις των είκοσι δευτερολέπτων, με τον λόγο να δίνεται από το Προεδρείο.
Με την υποβολή της αίτησης δεσμεύεστε να τηρείτε τον χρόνο και τις οδηγίες του συντονιστή, να σέβεστε τις αντίθετες απόψεις και να αποφεύγετε προσωπικές επιθέσεις.
Κάθε πτέρυγα εξέλεξε έναν από τους ομιλητές της ως επικεφαλή της. Συμμετέχουν παρακάτω μαζί με την υπόλοιπη πτέρυγά τους.
32
Δημήτρης Μυρογιάννης
Προσωπική θέση
Θεση
Υπερασπιζόμαστε το δημόσιο πανεπιστήμιο ως βασικό πυλώνα της ανώτατης εκπαίδευσης και της κοινωνικής κινητικότητας. Η γνώση δεν μπορεί να εξαρτάται από την οικονομική δυνατότητα κάθε οικογένειας. Όταν τα δίδακτρα των μη κρατικών ιδρυμάτων φτάνουν από περίπου 8.000 έως 28.000 ευρώ τον χρόνο, η πρόσβαση δεν είναι πραγματικά ισότιμη.
Δεν απορρίπτουμε δογματικά κάθε μελλοντική αλλαγή. Στα σημερινά δεδομένα, όμως, δεν υποστηρίζουμε την ανεξέλεγκτη επέκταση των μη κρατικών πανεπιστημίων. Πρώτα πρέπει να ενισχυθεί ουσιαστικά το δημόσιο πανεπιστήμιο και να αποδειχθεί ότι τα νέα ιδρύματα λειτουργούν πραγματικά ,και όχι μόνο τυπικά,ως μη κερδοσκοπικά.
Προταση
Προτείνουμε ένα δεκαετές Εθνικό Σύμφωνο Ανώτατης Εκπαίδευσης: σταθερή χρηματοδότηση των δημόσιων ΑΕΙ, προσλήψεις προσωπικού, σύγχρονες υποδομές, φοιτητική στέγη και ρήτρα που θα απαγορεύει τη μείωση της δημόσιας χρηματοδότησης λόγω της λειτουργίας μη κρατικών ιδρυμάτων.
Για τα μη κρατικά πανεπιστήμια απαιτούμε δημόσιες και ελεγμένες οικονομικές καταστάσεις, έλεγχο όλων των πληρωμών προς μητρικούς και συνδεδεμένους φορείς, υποχρεωτικές υποτροφίες με κοινωνικά κριτήρια, διαφάνεια στα δίδακτρα και προστασία των φοιτητών σε περίπτωση διακοπής λειτουργίας. Η ΕΘΑΑΕ πρέπει να αξιολογεί με σαφή, δημοσιευμένα κριτήρια και εγγυήσεις αμεροληψίας.
Η θέση μας είναι καθαρή: πρώτα η αναβάθμιση του δημόσιου πανεπιστημίου, έπειτα η αξιολόγηση του νέου θεσμού και μόνο τότε οποιαδήποτε περαιτέρω επέκτασή του.
Εκ μέρους του Ευ Πολιτεύεσθαι
27
Στέφανος Βελλιανίτης
Προσωπική θέση
Στην Ελλάδα του σήμερα, εκτός των δημόσιων φορέων ανώτατης εκπαίδευσης, υπάρχουν και πολλά, ιδιωτικά ιδρύματα τα οποία παρέχουν πιστοποιήσεις επαγγελματικής κατάρτισης, κατώτερης όμως, στην πλειοψηφία τους, της ανώτατης εκπαίδευσης. Πολλές φορές απαιτείται από τους απόφοιτους των ιδιωτικών αυτών ιδρυμάτων η συμμετοχή τους σε εξετάσεις πιστοποίησης γνώσης για να τους επιτραπεί η άσκηση του εκάστοτε επαγγέλματος, για το οποίο παρακολούθησαν μαθήματα στο εν λόγω ιδιωτικό ίδρυμα.
Τα προαναφερθέντα ιδρύματα, αποτελούν την λύση για την επαγγελματική αποκατάσταση πολλών νέων, παρ' όλα αυτά όσοι εκ αυτών επιθυμούν να λάβουν τίτλους σπουδών ανώτατης πανεπιστημιακής εκπαίδευσης, όπως και τα αντίστοιχα εργασιακά δικαιώματα, μοχθούν και αγωνίζονται ώστε να διεκδηκήσουν μία θέση στα δημόσια πανεπιστήμια, σε πρώτο χρόνο, ενώ επίσης τον ίδιο ζήλο και προσήλωση απαιτεί και η όλη η ακαδημαϊκή πορεία για την κατάκτηση του τίτλου σπουδών, σε δεύτερο χρόνο.
Η πρότασή μου, λοιπόν, έχει ως βάση της το θεμελιώδες δικαίωμα στην ισότητα ευκαιριών, το οποίο συνεπάγεται του θεμελιώδους δικαιώματος της ισότητας. Με την ίδρυση μη κρατικών/ ιδιωτικών πανεπιστημίων, η πρόσβαση στην τριτοβάθμια αλλάζει, επιτρέποντας στους νέους με κάποια σχετική οικονομική ευρωστία, να ενταχθούν σε αυτήν χωρίς απαραίτητα τον ίδιο μόχθο. Ας μην ξεχνάμε επίσης, πως όπου υπάρχει κόστος οικονομικού χαρακτήρα, εμφανίζεται και η σχέση πελάτη- πάροχου υπηρεσιών, πράγμα το οποίο μπορεί να επιδράσει στον τρόπο λειτουργίας των εν λόγω ιδρυμάτων.
Συνεπώς, προτείνεται, αν όχι η καθολική απαγόρευση λειτουργίας ιδιωτικών πανεπιστημίων, η παροχή πιστοποίησης σπουδών κατώτερης εκπαιδευτικής βαθμίδας από αυτήν της ανωτάτης πανεπιστημιακής ή/και η απαραίτητη διεξαγωγή εξετάσεων πιστοποίησης γνώσεων κατά το πέρας των σπουδών του εκάστοτε ατόμου, πρωτού του επιτραπεί η άσκηση επαγγέλματος.
Με το μέτρο αυτό, ισοσταθμίζεται ο μόχθος των νέων που κηνυγούν μία θέση στα δημόσια ιδρύματα, ενώ επίσης επαληθεύεται πως ο εκάστοτε απόφοιτος των ιδιωτικών αυτών ιδρυμάτων διαθέτει πρακτικά, και όχι θεωρητικά, τις απαιτούμενες γνώσεις για το επάγγελμα που επέλεξε. Στην περίπτωση της παροχής πιστοποίησης κατώτερης της πανεπιστημιακής εκπαίδευσης, έχουμε την διατήρηση του ανταγωνισμού στον εργασιακό στοίβο στα ίδια επίπεδα με το σήμερα, καθώς δεν εμφανίζονται επιπλέον φορείς παροχής πανεπιστημιακής εκπαίδευσης στην χώρα, των οποίων η πλειοψηφία των αποφοίτων θα απευθυνόταν στην ελληνική εργασιακή αγορά, πράγμα το οποίο θα δυσχέραινε τους απόφοιτους των δημόσιων πανεπιστημίων.
Τέλος, καλό θα ήταν να σκεφτούμε και τον αντίκτυπο που θα είχε η ίδρυση μη κρατικών/ιδιωτικών πανεπιστημίων, στα δημόσια ιδρύματα, των οποίων οι εισαχθέντες θα πέσουν περισσότερο από ότι ήδη είναι, πράγμα κρίσημο ιδίως για περιφεριακά/επαρχειακά τμήματα, οδηγόντας έτσι σε συγχωνεύσεις τμημάτων, κλείσιμο αρκετών εκ αυτών, μειώνοντας έτσι την δυνατότητα κάποιου νέου να εισαχθεί σε ένα τμήμα της αρεσκείας του, χωρίας αυτό να είναι οικονομικά και γεωγραφικά δυσβάστακτο.
Για όλους τους παραπάνω λόγους κατατείθεται η άνωθη πρόταση προς διαβούλευση.
Σ.Βελλιανίτης
16
Dimitrios Platanistas
Προσωπική θέση
Τάσσομαι εν μέρει υπέρ. Υπέρ, γιατί θα ευνοηθεί η οικονομία της χώρας, καθώς πολλοί Έλληνες και ξένοι φοιτητές που σπουδάζουν σε άλλες χώρες θα επιλέξουν την Ελλάδα για τις σπουδές τους. Επίσης, θα δημιουργηθεί υγιές κλίμα ανταγωνισμού μεταξύ δημόσιων και ιδιωτικών πανεπιστημίων, κάτι που θα οδηγήσει στη γενικότερη βελτίωση του επιπέδου σπουδών. Εν μέρει, επειδή πρέπει να αναθεωρηθεί πρώτα το άρθρο 16 του Συντάγματος. Κατά τη γνώμη μου, η πλειοψηφία στην απόφαση 1918/2025 του Συμβουλίου της Επικρατείας για το αν τα ΝΠΠΕ είναι σύμφωνα με το άρθρο 16 δεν είναι ιδιαίτερα πειστική -άλλωστε η μειοψηφία ήταν ισχυρότατη- και μία ξεκάθαρη πρόβλεψη της δυνατότητας ίδρυσης αυτοτελών ιδιωτικών πανεπιστημίων θα «ξεκαθαρίσει το τοπίο», με αποτέλεσμα να μην υπάρχει περιθώριο αμφισβήτησης σε συνταγματικό επίπεδο. Επιπλέον, είναι αναγκαία προϋπόθεση να θεσμοθετηθεί αυστηρό πλαίσιο που διασφαλίζει την ποιότητα της ιδιωτικής εκπαίδευσης, προκειμένου να αποφευχθεί το φαινόμενο των diploma mills, ώστε τα ιδιωτικά πανεπιστήμια να παρέχουν υψηλό επίπεδο εκπαίδευσης και το πτυχίο που θα παρέχουν να έχει πραγματικό αντίκρισμα στην αγορά εργασίας, ενώ επίσης υπάρχει μεγάλη ανάγκη να αυξηθεί η (μειωμένη) χρηματοδότηση και το (μειωμένο) προσωπικό των Δημόσιων Πανεπιστημίων-ΑΕΙ, ώστε να καθίσταται δυνατός ο προαναφερθείς υγιής ανταγωνισμός και να μην λειτουργήσει η ιδιωτική πανεπιστημιακή εκπαίδευση εις βάρος της δημόσιας. Υπάρχουν παραδείγματα μείωσης και της χρηματοδότησης και του προσωπικού, όπως φαίνεται από ανακοίνωση του Συμβουλίου Διοίκησης του Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου.
22
Παυλίδης Νικόλαος
Προσωπική θέση
Οι παγκόσμιες τάσεις στον τομέα της ανώτατης εκπαίδευσης τις τελευταίες δεκαετίες, έχουν αναδείξει την αξία της ιδιωτικής πανεπιστημιακής εκπαίδευσης σε όλους τους τομείς και σε όλες τις χώρες. Ιδιωτικά πανεπιστήμια διεθνούς φήμης όπως το Harvard University, Stanford University, Yale University ή το Johns Hopkins University στις ΗΠΑ, καταφέρνουν τόσο να διαδίδουν τον τρόπο σκέψης-έρευνας της Αμερικής στους ξένους φοιτητές τους, όσο και να φέρνουν σημαντικά έσοδα στο κράτος των Ηνωμένων Πολιτειών μέσα των διδάκτρων τους. Έτσι, πολιτικοί και επιστήμονες παγκοσμίου φήμης έχουν αποτελέσει απόφοιτοι τμημάτων των άνωθεν πανεπιστημίων, ενώ δεκάδες χιλιάδες άλλοι παγκοσμίως έχουν ως όνειρο ζωής να γίνουν και αυτοί σπουδαστές τους. Εν αντιθέσει με τις παγκόσμιες τάσεις όμως, η Ελλάδα συνεχίζει να διακατέχεται από μια εκπαιδευτική πολιτική ''κλειστής οικονομίας'', με αποτέλεσμα να επιβάλει στους πολίτες της και την ''κλειστή σκέψη'' στον τομέα της εκπαίδευσης και των νέων ιδεών. Είναι θεμιτό η Ελληνική δημοκρατία που διέπεται από τις αξίες της ελευθερίας της έκφρασης, της ελευθερίας της επιλογής και της ελεύθερης αγοράς, να ενισχύσει τον χαρακτήρα της αυτόν και να δώσει το δικαίωμα επιλογής στους Έλληνες πολίτες να διαλέξουν οι ίδιοι που και πως θα σπουδάσουν. Δεν υπάρχει κανένα νόημα δεκάδες χιλιάδες Ευρώ και χιλιάδες φοιτητές να αναγκάζονται να ξενιτεύονται σε ξένες χώρες για να σπουδάσουν σε ιδιωτικά πανεπιστήμια και η Ελλάδα να μην επιτρέπει την δραστηριότητα των πανεπιστημίων αυτών στην Ελλάδα ή την δημιουργία Ελληνικών ιδιωτικών πανεπιστημίων. Η χώρα με την τωρινή απαρχαιωμένη αντίληψη της κατά των ιδιωτικών πανεπιστημίων, χάνει οικονομικά και ανθρώπινο κεφάλαιο για χάρη ξένων οικονομικών και κρατών, ενώ συνάμα χάνει την ευκαιρία να δημιουργήσει δικό της Ελληνικό τρόπο-μέθοδο σκέψης στον ανώτατο εκπαιδευτικό τομέα. Ένα κράτος που θέλει να έχει ισχυρή βιομηχανία, καινοτομία και παραγωγή, δεν γίνεται να αγνοεί την τριτοβάθμια εκπαίδευση του και πόσο μάλλον να διώχνει τους ιδιώτες που θέλουν να την αναπτύξουν και να προσφέρουν σε αυτήν. Ο κόσμος του 21ου αιώνα προοδεύει προς τα εμπρός, μέσα σε ένα περιβάλλον διεθνούς οικονομικού-τεχνολογικού ανταγωνισμού και η Ελλάδα πρέπει και μπορεί να τον ακολουθήσει.
34 πολίτες πήραν θέση σε αυτό το Town Hall. Καθένας δήλωσε πτέρυγα και υπέβαλε γραπτή πρόταση — ανοίξτε οποιαδήποτε κάρτα για να τη διαβάσετε.
14
Δήμος Μπινετζής
Προσωπική θέση
Η πρόταση μου για τον λόγο που τάσσομαι στην διατήρηση του status quo:
a. Η ιστορικότητα που έχει το ελληνικό πανεπιστήμιο για την αποκατάσταση της δημοκρατίας στην Ελλάδα κάτι που καθιερώθηκε και στο ελληνικό Σύνταγμα με την εφαρμογή του αυτοδιοίκητου.
b. Η Ελλάδα αποτελεί μια χώρα που σχεδόν όλες οι υπηρεσίες της και οι οργανισμοί κοινής ωφέλειας έχουν ιδιωτικοποιηθεί με το πρόσχημα ότι είναι οικονομικά με κακούς ισολογισμούς ή κακές υπηρεσίες παροχής υπηρεσιών. Τα ελληνικά πανεπιστήμια, παρότι είναι υποχρηματοδοτούμενα και υποστελεχομένα έχουν πολύ καλές αξιολογήσεις και υπάρχει αδιάβλητος τρόπος εισαγωγής.
c. Το αφήγημα περί εξαγωγής φοιτητών λόγω της μη πρόσβασης τους δεν ισχύει διότι με βάση τις στατιστικές οι περισσότεροι φοιτητές φεύγουν για το εξωτερικό όχι για προπτυχιακές σπουδές αλλά για μεταπτυχιακές σπουδές.
d. Αντί να τεθεί το ζήτημα αναβάθμισης των δημοσίων πανεπιστήμιων, προσπαθεί να δημιουργηθεί ανταγωνισμός με ιδιωτικά ιδρύματα που τα πιο πολλά που είναι στην χώρα μας είναι πολύ χαμηλά σε αξιολογήσεις.
e. Αν γίνει αναθεώρηση του άρθρου 16 σε μια χώρα που έχει θέμα με το δημογραφικό και σοβαρό ζήτημα αστικοποίησης θα ερημώσουν τα περιφερειακά πανεπιστημιακά ιδρύματα ή θα κλείσουν τμήματα.
f. Διεύρυνση των ανισοτήτων διότι θα σπουδάζει κάποιος/κάποια όπου διάθετει τα χρήματα για τα ιδιωτικά προγράμματα σπουδών.
g. Εμπορευματοποίηση της παιδείας, όπου ήδη σε κάποιες εκφάνσεις υφίσταται και έχουν βγει σημαντικά σκάνδαλα όπως με τα προγράμματα κατάρτισης .
18
Μιχαήλ Κοττάκης
Εκπροσώπηση φορέα
Κατά αναθεώρησης του άρθρου 16 και της δημιουργίας πανεπιστημιακών δομών πέραν κρατικών. Η απελευθέρωσή τους από τα κριτήρια λειτουργίας του δημοσίου (κρατικός προϋπολογισμός και περιορισμένα δημοσιονομικά περιθώρια, προσλήψεις 1 προς 1) δημιουργεί ένα ανταγωνιστικό πλεονέκτημα στην μακροπρόθεσμη εξέλιξη των μη κρατικών πανεπιστημίων στη χώρα μας, έναντι των δημοσίων. Την ίδια στιγμή, το 50% των νοικοκυριών δεν μπορεί να καλύψει ένα έκτακτο έξοδο και το 68%, σύμφωνα με έτερη έρευνα, δυσκολεύεται να τα βγάλει τα έξοδα του μήνα. Αποτελέσματα αυτών είναι πολλές ελληνικές οικογένειες να μην έχουν την οικονομική δυνατότητα να εφοδιάσουν τα παιδιά τους με μια εκπαίδευση που μακροπρόθεσμα διαθέτει ορισμένα ανταγωνιστικά πλεονεκτήματα έναντι του δημοσίου Πανεπιστημίου.
Στο πλαίσιο της δημιουργίας μη κρατικών ΝΠΠΕ που δυστυχώς λειτουργούν με το ήδη υπάρχον νομοθετικό πλαίσιο, αλλά και της υπερσυγκέντρωσης του κράτους στο λεκανοπέδιο της Αττικής, προτείνεται την αποκλειστική ανάπτυξη των δομών τους σε πόλεις των Περιφερειών Ηπείρου Δυτικής Κεντρικής Μακεδονίας και Ανατολικής Μακεδονίας Θράκης.
Οι παραπάνω περιοχές, πέραν του ακριτικού τους χαρακτήρα τείνουν σε πολλές περιπτώσεις να παρουσιάζουν κατακόρυφη πληθυσμιακή πτώση. Παραδείγματος χάριν, η Περιφερειακή Ενότητα Έβρου παρουσίασε μείωση πληθυσμού της τάξεως του 9,5% μεταξύ των δύο απογραφών πληθυσμού. Στην περιφέρεια αυτή ξεχωρίζουν οι ακριτικοί δήμοι, Ορεστιάδας και Σουφλίου των οποίων ο πληθυσμός μειώθηκε κατά 15,92% και 21,13% αντίστοιχα.
Σε τέτοιες περιπτώσεις δήμων θα μπορούσε, την ίδια στιγμή, να υλοποιηθεί ένα στοχευμένο χρηματοδοτικό πρόγραμμα με πόρους του Προγράμματος Δημοσίων Επενδύσεων (ΠΔΕ) που προορίζονται για τα Υπουργεία Εσωτερικών και Παιδείας για την ενίσχυση των υποδομών από τους ΟΤΑ α' και β' βαθμού, προκειμένου να μπορούν να υποστηρίξουν τις πανεπιστημιακές υποδομές των μη κρατικών που θα λειτουργήσουν. Αυτό το πρόγραμμα θα μπορέσει να ενισχυθεί με την κατανομή των επιπρόσθετων πόρων από το υπουργείο Εσωτερικών προς τους δήμους αυτούς για την επιβάρυνσή τους ως προς τα λειτουργικά έξοδα που θα επιφέρει η πραγματοποίηση των έργων, η οποία δε καλύπτεται μέσω των χρημάτων του ΠΔΕ.
Η λειτουργία των μη κρατικών πανεπιστημίων στα τμήματα της περιφέρειας που μαραζώνουν θα μπορούσε να ανοίξει θέσεις εργασίας και να τονώσει την αγορά εργασίας σε κοινωνίες που η εσωτερική μετανάστευση προς τα αστικά κέντρα σε πολλές περιπτώσεις φαντάζει μονόδρομος.
25
ΙΑΣΟΝΑΣ ΤΣΕΤΣΟΣ
Προσωπική θέση
Η Παιδεία, είναι κοινωνικό αγαθό και όχι εμπόρευμα προς πώληση. Γι’ αυτό οφείλει να παραμένει δημόσια και δωρεάν σε όλες τις βαθμίδες, ακόμη και στην ανώτατη εκπαίδευση.
Η δυνατότητα ενός νέου να σπουδάσει, δεν πρέπει να εξαρτάται από το εισόδημα της οικογένειάς του, ούτε η οικονομική ευχέρεια, να αποτελεί έναν ευκολότερο δρόμο προς ένα πανεπιστημιακό πτυχίο. Τα πτυχία δεν μπορούν να αγοράζονται, αλλά να αποκτώνται με κόπο και μελέτη.
Παράλληλα, δεν μπορεί τα πτυχία δημόσιων και ιδιωτικών πανεπιστημίων να θεωρούνται αυτομάτως ισάξια, ανεξάρτητα από το επίπεδο σπουδών, τις ακαδημαϊκές απαιτήσεις και την ποιότητα της παρεχόμενης εκπαίδευσης. Τα ελληνικά δημόσια ΑΕΙ, διαθέτουν μακρά ακαδημαϊκή παράδοση και απαιτητικά προγράμματα σπουδών, παράγοντας αληθινούς επιστήμονες.
Το γεγονός, μάλιστα, ότι ορισμένες αιτήσεις για ίδρυση μη κρατικών πανεπιστημίων δεν εγκρίθηκαν, επειδή δεν πληρούσαν τις απαιτούμενες προϋποθέσεις, δείχνει ότι η ιδιωτική πρωτοβουλία, δεν αποτελεί, ούτε μπορεί να αποτελέσει από μόνη της εγγύηση ποιότητας.
Την ίδια στιγμή, τα δημόσια πανεπιστήμια αντιμετωπίζουν υποχρηματοδότηση και ελλείψεις προσωπικού και υποδομών. Αντί το κράτος να θεραπεύσει αυτές τις αδυναμίες, ανοίγει την πόρτα στους ιδιώτες.
Η λύση δεν είναι η εμπορευματοποίηση της γνώσης, αλλά ένα ισχυρό, σύγχρονο και πραγματικά δωρεάν δημόσιο πανεπιστήμιο, προσβάσιμο σε όλους, χωρίς οικονομικούς ή κοινωνικούς αποκλεισμούς και με ουσιαστική κρατική χρηματοδότηση.
26
Χρηστος Δρογγιτης
Προσωπική θέση
Η υπεράσπιση του πυρήνα του υφιστάμενου καθεστώτος, όπως ορίζεται στο άρθρο 16 του Συντάγματος, εδράζεται στις αρχές ότι η ανώτατη εκπαίδευση αποτελεί βασικό μοχλό κοινωνικής κινητικότητας και αδιαπραγμάτευτο δημόσιο αγαθό. Λειτουργόντας ως εξισορροπητικός μηχανισμός απέναντι στις οικονομικές ανισότητες εξασφαλίζει ότι η ακαδημαϊκή αξία και όχι το διαθέσιμο εισόδημα καθορίζουν την πρόσβαση στην ανώτατη εκπαίδευση. Παρά τον πρόσφατο νόμο 5094/2024 και την νομολογία του ΣΤΕ για τα μη κερδοσκοπικά παραρτήματα, η διατήρηση της κυρίαρχης θέσης των δημόσιων ΑΕΙ παραμένει κρίσιμη για τη διαφύλαξη της ακαδημαϊκής ελευθερίας και την προστασία της βασικής έρευνας από καθαρά αγοραίες πιέσεις. Επίσης, τα δημόσια πανεπιστήμια των περιφερειών δεν αποτελούν μόνο πάροχοι εκπαίδευσης αλλά και πυλώνα δημογραφικής και οικονομικής συνοχής των τοπικών κοινωνιών.
Επομένως το ζητούμενο είναι η επένδυση στο δημόσιο πανεπιστήμιο και η ποιοτική αναβάθμισή του, σημαντική θα ήταν η δέσμευση πόρων για τον εκσυγχρονισμό των δημόσιων ιδρυμάτων εργαστηρίων, υποδομών φοιτητικής μέριμνας και τη χρηματοδότηση διδακτορικών υποτροφιών, η σταδιακή αύξηση της κρατικής δαπάνης ανά φοιτητή με στόχο τη σύγκλιση με τους μέσους όρους του ΟΟΣΑ με συγκεκριμένη προτεραιότητα να αντιμετωπιστεί το έλλειμμα υποδομών και διδακτικού προσωπικού. Η κρατική χρηματοδότηση θα μπορεί επίσης να λειτουργήσει ως εγγύηση για τη στήριξη μη άμεσα εμπορεύσιμων επιστημών, όπως ανθρωπιστικών και θεωρητικών επιστημών απαραίτητων για τον πολιτισμό και τη δημοκρατική σκέψη.
Η υπεράσπιση του υφιστάμενου καθεστώτος δεν αποτελεί μια άρνηση του εκσυγχρονισμού αλλά επίγνωση ότι η εκπαίδευση οφείλει να παράγει πολίτες με κριτική σκέψη και κοινωνική συνείδηση, όχι απλώς καταναλωτές εκπαιδευτικών υπηρεσιών.
27
Στέφανος Βελλιανίτης
Προσωπική θέση
Στην Ελλάδα του σήμερα, εκτός των δημόσιων φορέων ανώτατης εκπαίδευσης, υπάρχουν και πολλά, ιδιωτικά ιδρύματα τα οποία παρέχουν πιστοποιήσεις επαγγελματικής κατάρτισης, κατώτερης όμως, στην πλειοψηφία τους, της ανώτατης εκπαίδευσης. Πολλές φορές απαιτείται από τους απόφοιτους των ιδιωτικών αυτών ιδρυμάτων η συμμετοχή τους σε εξετάσεις πιστοποίησης γνώσης για να τους επιτραπεί η άσκηση του εκάστοτε επαγγέλματος, για το οποίο παρακολούθησαν μαθήματα στο εν λόγω ιδιωτικό ίδρυμα.
Τα προαναφερθέντα ιδρύματα, αποτελούν την λύση για την επαγγελματική αποκατάσταση πολλών νέων, παρ' όλα αυτά όσοι εκ αυτών επιθυμούν να λάβουν τίτλους σπουδών ανώτατης πανεπιστημιακής εκπαίδευσης, όπως και τα αντίστοιχα εργασιακά δικαιώματα, μοχθούν και αγωνίζονται ώστε να διεκδηκήσουν μία θέση στα δημόσια πανεπιστήμια, σε πρώτο χρόνο, ενώ επίσης τον ίδιο ζήλο και προσήλωση απαιτεί και η όλη η ακαδημαϊκή πορεία για την κατάκτηση του τίτλου σπουδών, σε δεύτερο χρόνο.
Η πρότασή μου, λοιπόν, έχει ως βάση της το θεμελιώδες δικαίωμα στην ισότητα ευκαιριών, το οποίο συνεπάγεται του θεμελιώδους δικαιώματος της ισότητας. Με την ίδρυση μη κρατικών/ ιδιωτικών πανεπιστημίων, η πρόσβαση στην τριτοβάθμια αλλάζει, επιτρέποντας στους νέους με κάποια σχετική οικονομική ευρωστία, να ενταχθούν σε αυτήν χωρίς απαραίτητα τον ίδιο μόχθο. Ας μην ξεχνάμε επίσης, πως όπου υπάρχει κόστος οικονομικού χαρακτήρα, εμφανίζεται και η σχέση πελάτη- πάροχου υπηρεσιών, πράγμα το οποίο μπορεί να επιδράσει στον τρόπο λειτουργίας των εν λόγω ιδρυμάτων.
Συνεπώς, προτείνεται, αν όχι η καθολική απαγόρευση λειτουργίας ιδιωτικών πανεπιστημίων, η παροχή πιστοποίησης σπουδών κατώτερης εκπαιδευτικής βαθμίδας από αυτήν της ανωτάτης πανεπιστημιακής ή/και η απαραίτητη διεξαγωγή εξετάσεων πιστοποίησης γνώσεων κατά το πέρας των σπουδών του εκάστοτε ατόμου, πρωτού του επιτραπεί η άσκηση επαγγέλματος.
Με το μέτρο αυτό, ισοσταθμίζεται ο μόχθος των νέων που κηνυγούν μία θέση στα δημόσια ιδρύματα, ενώ επίσης επαληθεύεται πως ο εκάστοτε απόφοιτος των ιδιωτικών αυτών ιδρυμάτων διαθέτει πρακτικά, και όχι θεωρητικά, τις απαιτούμενες γνώσεις για το επάγγελμα που επέλεξε. Στην περίπτωση της παροχής πιστοποίησης κατώτερης της πανεπιστημιακής εκπαίδευσης, έχουμε την διατήρηση του ανταγωνισμού στον εργασιακό στοίβο στα ίδια επίπεδα με το σήμερα, καθώς δεν εμφανίζονται επιπλέον φορείς παροχής πανεπιστημιακής εκπαίδευσης στην χώρα, των οποίων η πλειοψηφία των αποφοίτων θα απευθυνόταν στην ελληνική εργασιακή αγορά, πράγμα το οποίο θα δυσχέραινε τους απόφοιτους των δημόσιων πανεπιστημίων.
Τέλος, καλό θα ήταν να σκεφτούμε και τον αντίκτυπο που θα είχε η ίδρυση μη κρατικών/ιδιωτικών πανεπιστημίων, στα δημόσια ιδρύματα, των οποίων οι εισαχθέντες θα πέσουν περισσότερο από ότι ήδη είναι, πράγμα κρίσημο ιδίως για περιφεριακά/επαρχειακά τμήματα, οδηγόντας έτσι σε συγχωνεύσεις τμημάτων, κλείσιμο αρκετών εκ αυτών, μειώνοντας έτσι την δυνατότητα κάποιου νέου να εισαχθεί σε ένα τμήμα της αρεσκείας του, χωρίας αυτό να είναι οικονομικά και γεωγραφικά δυσβάστακτο.
Για όλους τους παραπάνω λόγους κατατείθεται η άνωθη πρόταση προς διαβούλευση.
Σ.Βελλιανίτης
31
Σπύρος Νούσης
Προσωπική θέση
Στηρίζω τη θέση υπέρ της διατήρησης του άρθρου 16, γιατί πιστεύω ότι η δημόσια και δωρεάν ανώτατη εκπαίδευση αποτελεί θεμελιώδη προϋπόθεση για την ισότητα των ευκαιριών και την κοινωνική κινητικότητα. Η δυνατότητα ενός νέου ανθρώπου να σπουδάσει, να εξελιχθεί και να διεκδικήσει το μέλλον που επιθυμεί δεν πρέπει να εξαρτάται από την οικονομική δυνατότητα της οικογένειάς του, αλλά από τις ικανότητες, την προσπάθεια και τις επιλογές του.
Παράλληλα, η υπεράσπιση του άρθρου 16 δεν πρέπει να σημαίνει ότι είμαστε ικανοποιημένοι με τη σημερινή κατάσταση των δημόσιων πανεπιστημίων. Αντίθετα, θεωρώ ότι πρέπει να διεκδικήσουμε ένα δημόσιο πανεπιστήμιο ισχυρότερο, καλύτερα χρηματοδοτούμενο, αξιοκρατικό και εξωστρεφές, με σύγχρονες υποδομές, ουσιαστική αξιολόγηση και μεγαλύτερη σύνδεση με την έρευνα, την αγορά εργασίας και τις πραγματικές ανάγκες της κοινωνίας.
Η απάντηση στις αδυναμίες της δημόσιας ανώτατης εκπαίδευσης δεν μπορεί να είναι η σταδιακή υποχώρηση του δημόσιου χαρακτήρα της, αλλά η ουσιαστική αναβάθμισή της. Θέλω ένα πανεπιστήμιο που να μπορεί να ανταγωνιστεί τα καλύτερα ευρωπαϊκά ιδρύματα, χωρίς να δημιουργεί διαφορετικές εκπαιδευτικές ταχύτητες ανάλογα με το εισόδημα.
Γι’ αυτό στηρίζω τη συγκεκριμένη θέση: όχι επειδή θεωρώ ότι το σημερινό σύστημα δεν χρειάζεται αλλαγές, αλλά επειδή πιστεύω ότι η μεγάλη μεταρρύθμιση που χρειαζόμαστε είναι ένα καλύτερο, ισχυρότερο και πραγματικά προσβάσιμο δημόσιο πανεπιστήμιο για όλους.
1
Βασίλειος Ζομπανάκης
Προσωπική θέση
Υποστηρίζω τη διατήρηση του Άρθρου 16 και την ουσιαστική ενίσχυση της δημόσιας και δωρεάν εκπαίδευσης. Θεωρώ ότι η γνώση αποτελεί δημόσιο αγαθό και ότι η δυνατότητα ενός ανθρώπου να σπουδάσει δεν πρέπει να εξαρτάται από την οικονομική κατάσταση της οικογένειάς του. Το πανεπιστήμιο οφείλει να καλλιεργεί την επιστημονική γνώση, την κριτική σκέψη και την ελεύθερη έρευνα, προσφέροντας στην κοινωνία και στην ανάπτυξη της χώρας.
Η θέση αυτή στηρίζεται στις εγγυήσεις του Άρθρου 16: στην ακαδημαϊκή ελευθερία, στην παιδεία ως βασική αποστολή του κράτους, στο δικαίωμα δωρεάν παιδείας στα κρατικά εκπαιδευτήρια και στην πλήρη αυτοδιοίκηση των δημόσιων πανεπιστημίων. Η παράγραφος 5 αναγνωρίζει επίσης ότι τα ιδρύματα αυτά «έχουν δικαίωμα να ενισχύονται οικονομικά από αυτό», δηλαδή από το κράτος. Υποστηρίζω τη διατήρηση αυτών των εγγυήσεων και αντιτίθεμαι στην αναθεώρηση που αποσκοπεί στην άρση του αποκλειστικά δημόσιου χαρακτήρα της ανώτατης εκπαίδευσης. Παράλληλα, θεωρώ αναγκαίες τις αλλαγές που βελτιώνουν τη λειτουργία των δημόσιων ιδρυμάτων.
Το ενημερωτικό υλικό της διαβούλευσης διακρίνει το ειδικό πλαίσιο παραρτημάτων αναγνωρισμένων ξένων πανεπιστημίων από μια γενική δυνατότητα ίδρυσης οποιουδήποτε ιδιωτικού πανεπιστημίου. Η διάκριση αυτή πρέπει να διατηρηθεί στη συζήτηση. Ακόμη και όταν ένα συγκεκριμένο θεσμικό μοντέλο κρίνεται δικαστικά επιτρεπτό, αυτό δεν αποδεικνύει ότι αποτελεί την κοινωνικά δικαιότερη εκπαιδευτική πολιτική. Η νομιμότητα, η ακαδημαϊκή ποιότητα και η ισότιμη πρόσβαση αποτελούν διαφορετικά ζητήματα, που χρειάζονται ξεχωριστή αξιολόγηση.
Αντίστοιχα, η παρουσία ιδιωτικών ιδρυμάτων σε άλλες χώρες δεν αποδεικνύει από μόνη της ότι η Ελλάδα χρειάζεται να μεταβάλει τη συνταγματική της επιλογή. Για μια ουσιαστική σύγκριση πρέπει να εξετάζονται η κρατική χρηματοδότηση, τα δίδακτρα, η φοιτητική υποστήριξη και οι κανόνες λειτουργίας.
Ιδιαίτερη σημασία έχει η διάκριση που κάνει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή στην ανακοίνωση 2016/C 262/01. Η παράγραφος 28 αναφέρει ότι η δημόσια εκπαίδευση, όταν οργανώνεται στο εθνικό εκπαιδευτικό σύστημα με κρατική χρηματοδότηση και εποπτεία, «μπορεί να θεωρηθεί μη οικονομική δραστηριότητα». Η παράγραφος 30 επισημαίνει, ωστόσο, ότι ορισμένες εκπαιδευτικές υπηρεσίες δημόσιων φορέων «λόγω της φύσεώς τους, της δομής χρηματοδότησης και της ύπαρξης ανταγωνιστικών ιδιωτικών οργανισμών, λογίζονται ως οικονομικές».
Επομένως, η δημόσια νομική μορφή ενός ιδρύματος δεν εξαιρεί αυτομάτως όλες τις δραστηριότητές του από τον έλεγχο κρατικών ενισχύσεων. Αντίστοιχα, η εμφάνιση ιδιωτικών παρόχων δεν καθιστά αυτομάτως παράνομη τη χρηματοδότηση της δημόσιας εκπαιδευτικής αποστολής ούτε επιβάλλει γενική εξίσωση των επιχορηγήσεων δημόσιων και ιδιωτικών ιδρυμάτων. Απαιτείται εξέταση της συγκεκριμένης δραστηριότητας και των προϋποθέσεων εφαρμογής των κανόνων.
Για τον λόγο αυτό, ζητώ σαφή προστασία της δημόσιας, μη οικονομικής εκπαιδευτικής αποστολής και της χρηματοδότησής της. Η ανησυχία μου αφορά τις πολιτικές επιλογές που θα μπορούσαν να αυξήσουν την εξάρτηση των δημόσιων πανεπιστημίων από δίδακτρα και εμπορικά έσοδα. Η κρατική υποστήριξη πρέπει να διασφαλίζεται με σταθερές δεσμεύσεις, ώστε το κόστος των σπουδών να μη μετακυλίεται στις οικογένειες.
Στην Ελλάδα, οι ανάγκες των δημόσιων πανεπιστημίων έχουν καταγραφεί από τα ίδια τα ιδρύματα. Η 108η Σύνοδος Πρυτάνεων, τον Μάιο του 2025, επισήμανε ότι οι τακτικοί προϋπολογισμοί δεν επαρκούν για τις λειτουργικές δαπάνες, ότι υπάρχουν σοβαρές ελλείψεις προσωπικού και ότι η επιχορήγηση για συντηρήσεις μειώθηκε κατά 50% το 2025 σε σχέση με το προηγούμενο έτος. Στις εργασίες της αναδείχθηκαν επίσης οι ανάγκες ανακαίνισης ιστορικών πανεπιστημίων, με εγκαταστάσεις ηλικίας άνω των εκατό ετών. Αυτά τα συγκεκριμένα προβλήματα απαιτούν συγκεκριμένες δημόσιες παρεμβάσεις.
Παρά τις δυσκολίες, υπάρχουν μετρήσιμες διεθνείς διακρίσεις. Το Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο κατέλαβε την 140ή θέση στον τομέα των Μηχανικών και της Τεχνολογίας στην κατάταξη QS του 2025, ενώ στους Πολιτικούς Μηχανικούς βρέθηκε στις θέσεις 51–100 παγκοσμίως. Οι κατατάξεις δεν αποτυπώνουν ολόκληρη την εκπαιδευτική και κοινωνική προσφορά ενός ιδρύματος. Οι συγκεκριμένες επιδόσεις, όμως, τεκμηριώνουν ότι το Ελληνικό δημόσιο πανεπιστήμιο διαθέτει σημαντικές επιστημονικές δυνατότητες.
Θεωρώ, συνεπώς, ότι η υποχρηματοδότηση πρέπει να αντιμετωπιστεί με επένδυση στις δυνατότητες των δημόσιων ιδρυμάτων. Η αδειοδότηση νέων φορέων δεν επισκευάζει αυτομάτως ένα δημόσιο εργαστήριο, δεν καλύπτει μια κενή θέση διδάσκοντα και δεν εξασφαλίζει στέγη σε έναν φοιτητή. Ομοίως, ο μη κερδοσκοπικός χαρακτήρας ενός φορέα δεν συνεπάγεται δωρεάν φοίτηση. Οι υποτροφίες μπορούν να βοηθούν, αλλά η επάρκειά τους πρέπει να εξετάζεται σε σχέση με όλους όσοι έχουν ανάγκη.
Η δική μου πρόταση είναι ένα πενταετές σχέδιο αναβάθμισης της δημόσιας ανώτατης εκπαίδευσης, με σαφείς δεσμεύσεις:
1. Σταθερή και επαρκής δημόσια χρηματοδότηση. Καταγραφή των πραγματικών αναγκών κάθε ιδρύματος και εξασφάλιση πόρων για τη βασική λειτουργία του. Η κατανομή να λαμβάνει υπόψη το κόστος εργαστηρίων και κλινικών, τις υποδομές και τις ιδιαίτερες συνθήκες των περιφερειακών και νησιωτικών ιδρυμάτων.
2. Συντήρηση, ασφάλεια και αναβάθμιση υποδομών. Δημόσια απογραφή των κτιριακών προβλημάτων κατά το πρώτο έτος, προτεραιότητα στις επείγουσες παρεμβάσεις και συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα για εργαστήρια, βιβλιοθήκες, φοιτητικές εστίες και προσβασιμότητα.
3. Κάλυψη των αναγκών σε προσωπικό και στήριξη της έρευνας. Προγραμματισμός προσλήψεων διδακτικού, τεχνικού και διοικητικού προσωπικού, αξιοκρατικές διαδικασίες και σταθερές ευκαιρίες για νέους ερευνητές. Η βασική έρευνα και τα επιστημονικά πεδία με σημαντική κοινωνική προσφορά χρειάζονται στήριξη ακόμη και όταν δεν υπόσχονται άμεσο εμπορικό όφελος.
4. Ουσιαστικά δωρεάν πρόσβαση στις σπουδές. Διασφάλιση της δωρεάν προπτυχιακής φοίτησης και διεύρυνση των δωρεάν μεταπτυχιακών δυνατοτήτων, με αντίστοιχη χρηματοδότηση. Ενίσχυση της στέγασης, της σίτισης και της υποστήριξης των οικονομικά ασθενέστερων και εργαζόμενων φοιτητών, ώστε το κόστος διαβίωσης να μην ακυρώνει στην πράξη το δικαίωμα στις σπουδές.
5. Αυτοδιοίκηση, αξιολόγηση και δημόσια λογοδοσία. Ετήσια δημοσίευση της χρηματοδότησης, της εκτέλεσης των έργων, των κενών προσωπικού και της κάλυψης των αναγκών φοιτητικής μέριμνας. Η αξιολόγηση να οδηγεί σε συγκεκριμένα σχέδια βελτίωσης, με σεβασμό στην ακαδημαϊκή ελευθερία και συμμετοχή της πανεπιστημιακής κοινότητας.
Υποστηρίζω επίσης διεθνείς ακαδημαϊκές συνεργασίες, ανταλλαγές και κοινά ερευνητικά προγράμματα που ενισχύουν τα δημόσια ιδρύματα. Η συγκράτηση και η επιστροφή νέων επιστημόνων χρειάζονται αξιόπιστες προοπτικές έρευνας και εργασίας.
Επιθυμώ ένα δημόσιο πανεπιστήμιο με υψηλές απαιτήσεις, επαρκείς πόρους και ουσιαστικές ευκαιρίες για τους φοιτητές του. Η υπεράσπιση του Άρθρου 16 αποκτά περιεχόμενο όταν συνοδεύεται από τις πολιτικές που επιτρέπουν σε κάθε νέο να σπουδάσει και να αξιοποιήσει τις δυνατότητές του, ανεξάρτητα από την οικονομική του αφετηρία.
Θεωρώ ότι η Ευρώπη οφείλει να θέτει πρώτα τον άνθρωπο και να οργανώνει την οικονομία προς όφελός του. Αυτή την αρχή πρέπει να προασπίσει και η Ελλάδα. Για εμένα, η γνώση δεν είναι εμπόρευμα. Στόχος μας πρέπει να είναι η αντιμετώπιση των προβλημάτων της σχολικής εκπαίδευσης και της εξάρτησης των οικογενειών από την παραπαιδεία. Πρέπει να αποτρέψουμε την υποβάθμιση των σπουδών σε αγορά τίτλων και να διασφαλίσουμε ότι κάθε πτυχίο αντανακλά πραγματικές γνώσεις, ικανότητες και ακαδημαϊκή προσπάθεια. Η οικονομική δυνατότητα δεν πρέπει να υποκαθιστά την αξία των σπουδών.
Διευκρινίζω ότι η επιλογή μου «Υπέρ του Status Quo» αφορά τη θέση «Στην Ελλάδα μόνο δημόσια πανεπιστήμια», όπως ορίζεται στη συγκεκριμένη διαβούλευση. Αντιτίθεμαι τόσο στην αναθεώρηση του Άρθρου 16 προς την κατεύθυνση της ίδρυσης ιδιωτικών πανεπιστημίων όσο και στο υφιστάμενο πλαίσιο λειτουργίας μη κρατικών παραρτημάτων ξένων πανεπιστημίων. Η συμμετοχή μου στη συγκεκριμένη πτέρυγα εκφράζει την υποστήριξή μου στον αποκλειστικά δημόσιο και δωρεάν χαρακτήρα της ανώτατης εκπαίδευσης και δεν συνιστά αποδοχή των πρόσφατων νομοθετικών επιλογών.
5
Evangelia Kaltsouda
Προσωπική θέση
Κατά την άποψή μου, σε ένα σύγχρονο κράτος δικαίου σαν το δικό μας, πρέπει να επικρατεί ένα ισχυρό και αξιόπιστο σύστημα δημόσιας ανώτατης εκπαίδευσης, όμοιο με εκείνο του συστήματος εισαγωγής σε αυτή. Η διαδικασία εισαγωγής στα πανεπιστήμια εξακολουθεί να έχει τα σωστά θεμέλεια για να αποτελεί ένα από τα πιο αδιάβλητα και αξιοκρατικά μέχρι στιγμής μοντέλα, παρά την κατάσταση που επικρατεί σήμερα στη χώρα. Το δημόσιο πανεπιστήμιο δεν αποτελεί απλώς έναν εκπαιδευτικό φορέα, αλλά έναν θεσμό που εξασφαλίζει την ισότητα των ευκαιριών και την πρόσβαση στη γνώση-έρευνα, ανεξάρτητα από την οικονομική κατάσταση του κάθε φοιτητή. Η ύπαρξη των δημόσιων πανεπιστημίων δεν βρίσκεται σε ευάλωτη θέση μόνο και μόνο από την συζήτηση περί αναθεώρησης του άρθρου 16. Τα δημόσια πανεπιστήμια βάλλονται καθημερινά από χιλιάδες ελλείψεις, αδυναμίες και ευρύτερες αστοχίες του εκπαιδευτικού συστήματος, με αποτέλεσμα η τριτοβάθμια εκπαίδευση να μην αντιμετωπίζεται όπως θα άξιζε.
Για τον λόγο αυτό, θεωρώ ότι η Πολιτεία πρέπει πρωτίστως να διασφαλίσει την ποιότητα, τη χρηματοδότηση και την εύρυθμη λειτουργία των δημόσιων πανεπιστημίων, πριν προχωρήσει σε συζητήσεις περί εγκατάστασης και λειτουργίας μη κερδοσκοπικών παραρτημάτων αναγνωρισμένων πανεπιστημίων του εξωτερικού. Η ύπαρξη ενός ισχυρού δημοσίου πανεπιστημιακού συστήματος είναι αυτή που αποτελεί, κατά τη γνώμη μου, βασική προϋπόθεση για μια κοινωνία ίσων ευκαιριών και όχι εμπόδιο στην εξέλιξη της ανώτατης εκπαίδευσης.
7
Σοφία Κούτρα
Προσωπική θέση
Θεωρώ ότι η δημόσια πανεπιστημιακή εκπαίδευση πρέπει να παραμείνει ο πυρήνας του ελληνικού συστήματος ανώτατης εκπαίδευσης. Δεν θα ήθελα η συζήτηση για την αναθεώρηση του άρθρου 16 να οδηγήσει στην αντίληψη ότι τα δημόσια πανεπιστήμια είναι ένα μοντέλο που απέτυχε και πρέπει να αντικατασταθεί. Αντίθετα, αποτελούν έναν από τους σημαντικότερους θεσμούς κοινωνικής κινητικότητας και ισότιμης πρόσβασης στη γνώση.
Ωστόσο, θεωρώ ότι το σημερινό πλαίσιο μπορεί να εξεταστεί με μεγαλύτερη ευελιξία. Η διατήρηση ενός ισχυρού δημόσιου πανεπιστημίου δεν προϋποθέτει κατ’ ανάγκη τον αποκλεισμό κάθε μη κρατικής μορφής ανώτατης εκπαίδευσης. Θα μπορούσε να εξεταστεί η δυνατότητα λειτουργίας μη κρατικών πανεπιστημιακών ιδρυμάτων υπό αυστηρές προϋποθέσεις ακαδημαϊκής ποιότητας, διαφάνειας, αξιολόγησης και εποπτείας, χωρίς αυτό να σημαίνει περιορισμό της δημόσιας χρηματοδότησης ή υποβάθμιση των δημόσιων ιδρυμάτων.
Για μένα, το κρίσιμο ερώτημα δεν είναι «δημόσιο ή ιδιωτικό;», αλλά «τι σύστημα ανώτατης εκπαίδευσης εξασφαλίζει περισσότερες και καλύτερες ευκαιρίες για τους φοιτητές;». Η Ελλάδα χρειάζεται ισχυρά δημόσια πανεπιστήμια, μεγαλύτερη αυτονομία και αξιοκρατία, σύνδεση με την αγορά εργασίας και διεθνή ακαδημαϊκή παρουσία. Παράλληλα, εφόσον επιλεγεί η δυνατότητα εισόδου μη κρατικών ιδρυμάτων, αυτή θα πρέπει να λειτουργήσει συμπληρωματικά και όχι ανταγωνιστικά προς το δημόσιο πανεπιστήμιο.
Θα επέλεγα, επομένως, μια προσεκτική μεταρρύθμιση και όχι μια απόλυτη αλλαγή κατεύθυνσης. Η προστασία του δημόσιου χαρακτήρα της παιδείας και η αναζήτηση νέων εκπαιδευτικών δυνατοτήτων δεν είναι, κατά τη γνώμη μου, έννοιες που αλληλοαναιρούνται.
8
Panagiota Mitrakou
Προσωπική θέση
Τάσσομαι εν μέρει υπέρ της διατήρησης του status quo, καθώς θεωρώ ότι η ίδρυση ιδιωτικών πανεπιστημίων στην Ελλάδα αποτελεί πλέον μια εξέλιξη που δύσκολα μπορεί να αποφευχθεί. Οι σύγχρονες κοινωνικές και εκπαιδευτικές συνθήκες, αλλά και οι αυξανόμενες ανάγκες των φοιτητών, καθιστούν την παρουσία ιδιωτικών πανεπιστημιακών ιδρυμάτων μια πραγματικότητα την οποία οφείλουμε να λάβουμε υπόψη. Ωστόσο, θεωρώ ότι η δημιουργία και λειτουργία τους δεν θα πρέπει σε καμία περίπτωση να πραγματοποιηθεί εις βάρος της δημόσιας ανώτατης εκπαίδευσης.
Για εμένα, το σημαντικότερο ζήτημα είναι να εξασφαλιστούν ουσιαστικοί τρόποι ενίσχυσης και αναβάθμισης των ήδη υπαρχόντων δημόσιων πανεπιστημίων. Η κρατική μέριμνα θα πρέπει να επικεντρωθεί στην αύξηση της χρηματοδότησης, στη βελτίωση των υλικοτεχνικών υποδομών, στην πρόσληψη επαρκούς διδακτικού και ερευνητικού προσωπικού και στη δημιουργία περισσότερων ευκαιριών για έρευνα και καινοτομία. Επιπλέον, ιδιαίτερη σημασία έχει η βελτίωση της καθημερινότητας των φοιτητών και η παροχή καλύτερων ακαδημαϊκών υπηρεσιών και υποστήριξης. Παράλληλα, είναι απαραίτητο να διασφαλιστεί ότι όλοι θα εξακολουθούν να έχουν πρόσβαση σε υψηλού επιπέδου δημόσια εκπαίδευση, ανεξάρτητα από την οικονομική τους κατάσταση.
Επομένως, η ίδρυση ιδιωτικών πανεπιστημίων μπορεί να γίνει αποδεκτή, εφόσον συνοδεύεται από ουσιαστική ενίσχυση του δημόσιου πανεπιστημίου. Έτσι, η συνύπαρξη δημόσιων και ιδιωτικών ιδρυμάτων θα μπορούσε να λειτουργήσει προς όφελος της ανώτατης εκπαίδευσης.
15
George Fragkiadakis
Εκπροσώπηση φορέα
Δεν είμαι συνολικά αντίθετος με την ύπαρξη ιδιωτικών πανεπιστημίων. Αναγνωρίζω ότι μπορούν να διευρύνουν τις εκπαιδευτικές επιλογές και, υπό προϋποθέσεις, να ενισχύσουν τον ανταγωνισμό. Ωστόσο, θεωρώ ότι η λειτουργία τους στην Ελλάδα δημιουργεί σοβαρά ζητήματα ως προς την αξιοκρατία, την εποπτεία και την ισότιμη πρόσβαση στην ανώτατη εκπαίδευση.
Η σύνδεση της πανεπιστημιακής εκπαίδευσης με το οικονομικό κέρδος δημιουργεί αντικρουόμενα κίνητρα. Ένα ιδιωτικό ίδρυμα εξαρτά οικονομικά τη λειτουργία του από την προσέλκυση και διατήρηση φοιτητών που καταβάλλουν δίδακτρα. Χωρίς αυστηρή και ανεξάρτητη εποπτεία, υπάρχει ο κίνδυνος υποχώρησης των ακαδημαϊκών απαιτήσεων, ευνοϊκότερης αξιολόγησης ή ακόμη και απονομής τίτλων χωρίς αντίστοιχη ακαδημαϊκή επάρκεια. Διεθνώς έχουν καταγραφεί περιπτώσεις ιδρυμάτων που παρείχαν τίτλους σπουδών με ελάχιστη ή ανύπαρκτη ουσιαστική φοίτηση. Σε ένα ελληνικό σύστημα που έχει ήδη αντιμετωπίσει φαινόμενα διαφθοράς, πελατειακών σχέσεων και ανεπαρκούς ελέγχου, η δημιουργία ενός νέου πεδίου όπου συνυπάρχουν μεγάλα οικονομικά συμφέροντα και ακαδημαϊκή πιστοποίηση απαιτεί ιδιαίτερη προσοχή.
Παράλληλα, ενισχύεται ο κίνδυνος διεύρυνσης των κοινωνικών ανισοτήτων. Όταν η πρόσβαση σε συγκεκριμένα πανεπιστήμια, υποδομές και επαγγελματικά δίκτυα εξαρτάται από τη δυνατότητα καταβολής υψηλών διδάκτρων, η οικονομική ανισότητα μπορεί να μετατραπεί σε εκπαιδευτική και στη συνέχεια σε επαγγελματική ανισότητα. Ένας οικονομικά ισχυρότερος υποψήφιος αποκτά δυνατότητες που δεν σχετίζονται απαραίτητα με τις ακαδημαϊκές του επιδόσεις.
Στην κατεύθυνση που θέτει και ο καθηγητής Λαζαράτος, επομένως, η συζήτηση πρέπει να επικεντρωθεί στο θεσμικό πλαίσιο: στην αυστηρότητα των κριτηρίων εισαγωγής και αποφοίτησης, στην ανεξάρτητη πιστοποίηση, στη διαφάνεια και στους ουσιαστικούς μηχανισμούς ελέγχου. Η ιδιωτική χρηματοδότηση δεν πρέπει να επιτρέψει η οικονομική δυνατότητα να υποκαταστήσει την ακαδημαϊκή αξιοκρατία.
24
Στέφανος Ζαμπακίκας
Εκ μέρους: Νομικός Παλμός
Η δημόσια συζήτηση γύρω από την ίδρυση μη κρατικών ή ιδιωτικών πανεπιστημίων στην Ελλάδα είναι ιδιαίτερα σύνθετη, καθώς αγγίζει τον πυρήνα του κοινωνικού κράτους, της οικονομίας και της προσβασιμότητας στη γνώση.
Από τη μία πλευρά, η επιχειρηματολογία υπέρ των ιδιωτικών πανεπιστημίων προβάλλει ορισμένα αξιοσημείωτα πλεονεκτήματα. Πρώτον, υποστηρίζεται ότι η λειτουργία τους μπορεί να συμβάλει στη συγκράτηση χιλιάδων Ελλήνων φοιτητών εντός της χώρας, περιορίζοντας τη διαρροή κεφαλαίων και συναλλάγματος προς το εξωτερικό (όπως προς την Κύπρο, το Ηνωμένο Βασίλειο ή χώρες της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης). Δεύτερον, η παρουσία ιδιωτικών φορέων εκτιμάται ότι μπορεί να εισαγάγει ένα περιβάλλον ακαδημαϊκού ανταγωνισμού, το οποίο πιθανόν να πιέσει για ταχύτερο εκσυγχρονισμό των προγραμμάτων σπουδών, καθώς και να προσελκύσει ξένες επενδύσεις και αλλοδαπούς φοιτητές, αυξάνοντας έτσι το ΑΕΠ της χώρας.
Παρά τα δυνητικά αυτά οφέλη, η επικράτηση ενός μοντέλου που βασίζεται αποκλειστικά ή κύρια στο δημόσιο πανεπιστήμιο παραμένει η πλέον ενδεδειγμένη επιλογή για την ελληνική κοινωνία. Η ανώτατη παιδεία δεν συνιστά εμπορεύσιμο προϊόν, αλλά θεμελιώδες δημόσιο αγαθό. Η θεσμοθέτηση διδάκτρων στην τριτοβάθμια εκπαίδευση εγκυμονεί τον κίνδυνο δημιουργίας ενός συστήματος «δύο ταχυτήτων», όπου η ακαδημαϊκή εξέλιξη θα εξαρτάται από την οικονομική επιφάνεια της οικογένειας και όχι από την αξία και την προσπάθεια του μαθητή.
Επιπλέον, το θεσμικό πλαίσιο της χώρας, μέσω του Άρθρου 16 του Συντάγματος, έχει διαμορφωθεί ιστορικά για να προστατεύει την ακαδημαϊκή ελευθερία και την ανεξαρτησία της έρευνας από επιχειρηματικά συμφέροντα. Η είσοδος ιδιωτικών φορέων ενδέχεται να αποδυναμώσει περαιτέρω τα περιφερειακά δημόσια ΑΕΙ, στερώντας τους πόρους και φοιτητικό πληθυσμό. Η ουσιαστική απάντηση στις προκλήσεις της ανώτατης εκπαίδευσης δεν είναι η μετακύλιση του κόστους στους ιδιώτες, αλλά η γενναία ενίσχυση της κρατικής χρηματοδότησης, η στελέχωση και ο εκσυγχρονισμός του δημόσιου πανεπιστημίου.
Συνεπώς, μια τέτοια γενναία πρόταση θα πρέπει να συνοδεύεται από ασφαλιστικές δικλείδες, όπως είναι η ποιότητα προγράμματος σπουδών, η επάρκεια του διδακτικού προσωπικού και ασφάλεια των κτιριακών υποδομών, τα οποία θα πρέπει να ελέγχονται από μια ανεξάρτητη, από κάθε λογής κρατική παρέμβαση, επιτροπή αξιολόγησης.
28
Στέλιος Βούκουνας
Προσωπική θέση
Πιστεύω σε ένα ισχυρό δημόσιο πανεπιστήμιο, ένα δημόσιο πανεπιστήμιο που θα δίνει ίσες ευκαιρίες στους νέους ανθρώπους και θα μπορεί να ανταγωνιστεί τα καλύτερα ευρωπαϊκά ιδρύματα.
Παράλληλα, είμαι υπέρ της δυνατότητας ίδρυσης μη κρατικών, αποκλειστικά μη κερδοσκοπικών πανεπιστημίων, μέσα από την αναθεώρηση του άρθρου 16. Όχι μέσα από θεσμικές παρακάμψεις και αμφίβολες κατασκευές, όχι μέσα από την ψήφιση αντισυνταγματικών νόμων αλλά με ένα σαφές συνταγματικό πλαίσιο που θα εγγυάται τον πραγματικά μη κερδοσκοπικό χαρακτήρα τους. Δεν μπορούν να υπάρχουν διαφορετικά μέτρα και σταθμά στην ανώτατη εκπαίδευση. Χρειάζεται ενιαίος ακαδημαϊκός χάρτης, αυστηρά και κοινά κριτήρια ποιότητας, διαφάνεια και ουσιαστική εποπτεία για όλα τα πανεπιστημιακά ιδρύματα. Είδαμε πρόσφατα ότι το Συμβούλιο της Επικρατείας (ΣτΕ) ακύρωσε τις άδειες εγκατάστασης και λειτουργίας τριών ιδιωτικών παραρτημάτων (Ν.Π.Π.Ε.), αλλά το υπουργείο Παιδείας εξέδωσε εκ νέου άδειες σε δύο από αυτά, κόντρα στην απόφαση του ΣτΕ.
Τα ΝΠΠΕ που ήδη λειτουργούν θα πρέπει, μετά τη συνταγματική αναθεώρηση, να επαναξιολογηθούν και να προσαρμοστούν στους νέους κανόνες μέσα σε εύλογο χρονικό διάστημα. Και, βεβαίως, σε κάθε περίπτωση πρέπει να προστατευθούν πλήρως οι φοιτητές που ήδη σπουδάζουν σε αυτά.
Στόχος μας πρέπει να είναι ένα ενιαίο, αξιόπιστο και υψηλού επιπέδου σύστημα ανώτατης εκπαίδευσης, όπου η ποιότητα και η ακαδημαϊκή αξιοπιστία θα αποτελούν αδιαπραγμάτευτες προϋποθέσεις.
30
Ioannis Dalmaras
Εκ μέρους: Νομικός Παλμός
Ένας από τους προβληματισμούς που κατα τη γνώμη μου έχει ιδιαίτερη αξία είναι ακριβώς η επιλογή της ερμηνευτικής λύσης ως προς το αρ. 16Σ του "επαυξημένου συντάγματος" (ορου που αναφέρει και αναλύει ο Ευ. Βενιζέλος).
Πρέπει να διακρίνουμε ανάμεσα στον πολιτικό λόγο και σε έναν επίσης πολιτικό αίτημα για κατάργηση του κρατικού μονοπωλίου στην εκπαίδευση και την νομική προσέγγιση των επίμαχων διατάξεων για το συγκεκριμένο ζήτημα (να διακρίνουμε πολιτικό απο νομικό λογο, όπως λέει ο καθηγητής Πάνος Λαζαράτος). Διαφορετικά, ίσως υποκύπτουμε σε μεθοδολογικές και ερμηνευτικές εκπτώσεις, γεγονός προβληματικό για την γενικότερη αντιμετώπισή μας στο κείμενο του Συντάγματος, ακόμα και αν σε αυτό υπάρχουν διατάξεις "χουντικής προέλευσης". Αντίστοιχος προβληματισμός προκύπτει και απο την υπόθεση του "βασικού μετόχου".
Κατά τα άλλα, πιστεύω πως το Δημόσιο Πανεπιστήμιο πρέπει να εκτεθεί και να δοκιμαστεί, πάντα με όρους κρατικής εποπτείας. Προφανώς και εν προκειμένω δεν μπορουν να αξιοποιηθούν μόνο κριτήριο αγοράς, εφόσον η δημόσια παιδεία και εκπαίδευση πρέπει να προστατεύεται ως ποιοτική και προσβάσιμη. Βέβαια, όλοι οι φοιτητές που δεν φοίτησαν στην Ελλάδα αλλα στις γειτονικές χώρες, δεν έθεσαν εν αμφιβόλω την ποιότητα και την προσβασιμότητά της.
Επίσης, με το ενδεχόμενο "άνοιγμα" θα υπάρξει η ευκαιρία για να συζητηθεί ενδελεχώς το σύστημα πρόσβασης στο Πανεπιστήμιο αλλά και πρόσληψης σε αυτό.
32
Δημήτρης Μυρογιάννης
Προσωπική θέση
Θεση
Υπερασπιζόμαστε το δημόσιο πανεπιστήμιο ως βασικό πυλώνα της ανώτατης εκπαίδευσης και της κοινωνικής κινητικότητας. Η γνώση δεν μπορεί να εξαρτάται από την οικονομική δυνατότητα κάθε οικογένειας. Όταν τα δίδακτρα των μη κρατικών ιδρυμάτων φτάνουν από περίπου 8.000 έως 28.000 ευρώ τον χρόνο, η πρόσβαση δεν είναι πραγματικά ισότιμη.
Δεν απορρίπτουμε δογματικά κάθε μελλοντική αλλαγή. Στα σημερινά δεδομένα, όμως, δεν υποστηρίζουμε την ανεξέλεγκτη επέκταση των μη κρατικών πανεπιστημίων. Πρώτα πρέπει να ενισχυθεί ουσιαστικά το δημόσιο πανεπιστήμιο και να αποδειχθεί ότι τα νέα ιδρύματα λειτουργούν πραγματικά ,και όχι μόνο τυπικά,ως μη κερδοσκοπικά.
Προταση
Προτείνουμε ένα δεκαετές Εθνικό Σύμφωνο Ανώτατης Εκπαίδευσης: σταθερή χρηματοδότηση των δημόσιων ΑΕΙ, προσλήψεις προσωπικού, σύγχρονες υποδομές, φοιτητική στέγη και ρήτρα που θα απαγορεύει τη μείωση της δημόσιας χρηματοδότησης λόγω της λειτουργίας μη κρατικών ιδρυμάτων.
Για τα μη κρατικά πανεπιστήμια απαιτούμε δημόσιες και ελεγμένες οικονομικές καταστάσεις, έλεγχο όλων των πληρωμών προς μητρικούς και συνδεδεμένους φορείς, υποχρεωτικές υποτροφίες με κοινωνικά κριτήρια, διαφάνεια στα δίδακτρα και προστασία των φοιτητών σε περίπτωση διακοπής λειτουργίας. Η ΕΘΑΑΕ πρέπει να αξιολογεί με σαφή, δημοσιευμένα κριτήρια και εγγυήσεις αμεροληψίας.
Η θέση μας είναι καθαρή: πρώτα η αναβάθμιση του δημόσιου πανεπιστημίου, έπειτα η αξιολόγηση του νέου θεσμού και μόνο τότε οποιαδήποτε περαιτέρω επέκτασή του.
Εκ μέρους του Ευ Πολιτεύεσθαι
33
Κωνσταντίνος Μάριος Ρηγόπουλος
Προσωπική θέση
Θεση
Υπερασπιζόμαστε το δημόσιο πανεπιστήμιο ως βασικό πυλώνα της ανώτατης εκπαίδευσης και της κοινωνικής κινητικότητας. Η γνώση δεν μπορεί να εξαρτάται από την οικονομική δυνατότητα κάθε οικογένειας. Όταν τα δίδακτρα των μη κρατικών ιδρυμάτων φτάνουν από περίπου 8.000 έως 28.000 ευρώ τον χρόνο, η πρόσβαση δεν είναι πραγματικά ισότιμη.
Δεν απορρίπτουμε δογματικά κάθε μελλοντική αλλαγή. Στα σημερινά δεδομένα, όμως, δεν υποστηρίζουμε την ανεξέλεγκτη επέκταση των μη κρατικών πανεπιστημίων. Πρώτα πρέπει να ενισχυθεί ουσιαστικά το δημόσιο πανεπιστήμιο και να αποδειχθεί ότι τα νέα ιδρύματα λειτουργούν πραγματικά ,και όχι μόνο τυπικά,ως μη κερδοσκοπικά.
Προταση
Προτείνουμε ένα δεκαετές Εθνικό Σύμφωνο Ανώτατης Εκπαίδευσης: σταθερή χρηματοδότηση των δημόσιων ΑΕΙ, προσλήψεις προσωπικού, σύγχρονες υποδομές, φοιτητική στέγη και ρήτρα που θα απαγορεύει τη μείωση της δημόσιας χρηματοδότησης λόγω της λειτουργίας μη κρατικών ιδρυμάτων.
Για τα μη κρατικά πανεπιστήμια απαιτούμε δημόσιες και ελεγμένες οικονομικές καταστάσεις, έλεγχο όλων των πληρωμών προς μητρικούς και συνδεδεμένους φορείς, υποχρεωτικές υποτροφίες με κοινωνικά κριτήρια, διαφάνεια στα δίδακτρα και προστασία των φοιτητών σε περίπτωση διακοπής λειτουργίας. Η ΕΘΑΑΕ πρέπει να αξιολογεί με σαφή, δημοσιευμένα κριτήρια και εγγυήσεις αμεροληψίας.
Η θέση μας είναι καθαρή. Θεωρούμε πως πρώτα οφείλει να πραγματοποιηθεί η αναβάθμιση του δημόσιου πανεπιστημίου, έπειτα η αξιολόγηση του νέου θεσμού και μόνο τότε οποιαδήποτε περαιτέρω επέκτασή του.
34
Αναστάσιος Σεφεριάδης
Εκπροσώπηση φορέα
Η πρόταση μου βασίζεται στην εξής άποψη: Ναι στην αλλαγή του status quo, αφού γίνει αναβάθμιση όλων των δημοσίων, σε ανταγωνιστικό επίπεδο, εξαλείφοντας κάθε κενό ή παράλειψη που υφίσταται εδώ και δεκαετίες. Με αυτόν τον τρόπο, μπορεί να γίνει η ίδρυση ιδιωτικών πανεπιστημίων μόνο αφού έχει ολοκληρωθεί η κτιριακή αναβάθμιση όλων των δημοσίων, η κατασκευή και θέση σε λειτουργία εστιών, και των απαραίτητων εργαστηρίων, μαζί με την αξιολόγηση - πρόσληψη του αναγκαίου προσωπικού. Επίσης, το ζήτημα της υποχρηματοδότησης των ιδρυμάτων και της έρευνας, είναι ζήτημα που οφείλει να έχει εξορθολογιστεί πρωτού να επιτραπεί η έλευση των το ξεπερασμένο σύατημα εισαγωγής μέσω των πανελληνίων εξετάσεων θα πρέπει να έχει αντικατασταθεί από ένα δικαιότερο σύστημα εισαγωγής με λιγότερο ρίσκο και περισσότερη βάση στα "θέλω" του μαθητή και της μαθήτριας. Αυτό από μόνο του θα δημιουργήσει τη νέα εικόνα και δυναμική των πανεπιστημιακών ιδρυμάτων, κι αφού χαρτογραφηθούν οι νέες ανάγκες σε χρηματοδοτήσεις, υποδομές και εγκαταστάσεις - παροχές και καλυφθούν, τότε θα είμαστε σε θέση να προχωρήσουμε στην ίδρυση ιδιωτικών πανεπιστημίων, τα οποία θα πρέπει να λειτουργούν με βάση τα πρωτόκολλα των δημοσίων, και με εγγυήσεις ανταγωνιστικότητας στην έρευνα και την καινοτομία, και στον αντίκτυπο στην κοινωνία. Κοινώς, όχι ως φάμπρικες πτυχίων αλλά ως ιδρύματα ανταγωνιστικά, αλλιώς θα αναστέλλεται η λειτουργία τους.
6
Κωνσταντίνα Θεοδώρου
Προσωπική θέση
Έχοντας ολοκληρώσει τις σπουδές μου σε δημόσιο πανεπιστήμιο της χώρας και έχοντας περάσει τα μαθητικά μου χρόνια σε ιδιωτικό σχολείο, μου ήταν εμφανής ο διαφορετικός τρόπος λειτουργίας και προσέγγισης της διδασκαλίας.
Διαρκώς αυξανόμενο παρουσιάζεται το ποσοστό των μαθητών που δεν επιλέγουν τη φοίτηση στα δημόσια πανεπιστήμια, βρίσκοντας εκπαιδευτικό καταφύγιο στο εξωτερικό.
Με την προσφυγή σε άλλες χώρες, δεν μπορούν να είναι μάρτυρες της διαρκώς αναπτυσσόμενης Ελλάδας ούτε να συμμετέχουν στον εργασιακό πυρήνα της χώρας, προκαλώντας αμφίδρομη ζημία.
Η πολιτεία και η φοιτητική κοινότητα έχουν γίνει μάρτυρες πολυάριθμων δυσλειτουργιών και ζητημάτων ασφαλείας στα δημόσια πανεπιστήμια, τα οποία δεν αποτελούν πλέον ασφαλή καταφύγια παροχής παιδείας, αλλά τόπους δράσης αντιεξουσιαστών και κομματικών σχημάτων. Δεν παύουν να λαμβάνουν χώρα καταλήψεις, οι οποίες υποβαθμίζουν τόσο το κύρος των πανεπιστημίων όσο και την εύρυθμη λειτουργία τους.
Μάλιστα, ο τρόπος εισαγωγής στα δημόσια πανεπιστήμια ωθεί ολοένα και περισσότερα μέλη της μαθητικής κοινότητας να βρίσκουν καταφύγιο σε ιδιωτικούς φορείς εκτός χώρας, δεδομένου ότι η συγκεκριμένη διαδικασία αποτελεί συναισθηματικό και μαθησιακό τροχοπέδιο.
Με την ίδρυση ιδιωτικών πανεπιστημίων στην Ελλάδα, το διαρκώς αυξανόμενο ποσοστό μαθητών που προσφεύγει στο εξωτερικό θα μπορέσει να έχει την ευκαιρία να παραμείνει στη χώρα και να αποτελέσει τμήμα του δυναμικού της, ευνοώντας την ανάπτυξή της.
Θα μπορεί να έχει πρόσβαση σε μία εκπαίδευση απαλλαγμένη από κομματικές κατευθύνσεις, καταλήψεις, ζητήματα ασφάλειας και πρακτικές αντιξοότητες.
Έτσι, τα προαναφερθέντα ζητήματα της δημόσιας εκπαίδευσης κάνουν το έδαφος πιο πρόσφορο για την αναθεώρηση του status quo και την ίδρυση ιδιωτικών πανεπιστημίων στην Ελλάδα.
Η πολιτεία οφείλει να αναγνωρίσει τη ζημία που προκαλείται στη χώρα από τη μαζική εγκατάλειψή της, η οποία πλήττει τον πυρήνα του ανθρώπινου δυναμικού, την καρδιά της ανάπτυξης και την κοινωνική συνοχή.
Έτσι, εκπαιδευτικό καταφύγιο θα πρέπει να παρέχεται από την ίδια τη χώρα και ο μόνος τρόπος για την επίτευξη αυτού είναι η ίδρυση ιδιωτικών πανεπιστημίων, με την παράλληλη επίλυση των προαναφερθέντων ζητημάτων της δημόσιας εκπαίδευσης.
10
Petros Lamprinakos
Προσωπική θέση
Η συζήτηση δεν αφορά πλέον το αν θα επιτραπούν τα μη κρατικά πανεπιστήμια. Αφορά δύο άλλα πράγματα. Αν θα λειτουργήσουν με πραγματικό, μετρήσιμο έλεγχο ποιότητας. Και αν θα πιέσουν το δημόσιο πανεπιστήμιο να γίνει καλύτερο.
Στη Γερμανία λειτουργούν πάνω από εκατό μη κρατικά ιδρύματα, και εννέα στους δέκα φοιτητές σπουδάζουν σε δημόσιο. Στην Ιαπωνία τα περισσότερα πανεπιστήμια είναι ιδιωτικά, και τα κορυφαία παραμένουν δημόσια. Αυτό προτείνω. Συνύπαρξη, όχι αντικατάσταση.
Ο λόγος είναι πρακτικός. Χιλιάδες Έλληνες φεύγουν για σπουδές στο εξωτερικό. Η ζήτηση δεν καλύπτεται, και κάθε νέος που φεύγει παίρνει μαζί του χρόνια σπουδών και ολόκληρη την επαγγελματική του πορεία.
Δηλώνουμε αντίθεση στα ιδιωτικά πανεπιστήμια, την ίδια στιγμή που οι ελληνικές οικογένειες δαπανούν περίπου ενάμισι δισεκατομμύριο ευρώ τον χρόνο σε φροντιστήρια, ιδιαίτερα και ξένες γλώσσες. Για τα νοικοκυριά με μηνιαίο εισόδημα έως επτακόσια πενήντα ευρώ, η δαπάνη φτάνει το ένα τέταρτο του εισοδήματός τους. Το βάρος το σηκώνουν οι φτωχότεροι. Η ιδιωτική εκπαίδευση δεν απαγορεύεται. Αυτό που απαγορεύεται είναι να την παρέχει φορέας που ελέγχεται από το κράτος.
Δεν προτείνω ιδιωτικά στη θέση των δημόσιων θέσεων, αλλά επιπλέον. Οι δωρεάν θέσεις παραμένουν, και δεν αφαιρείται ούτε ένα ευρώ από τη χρηματοδότηση των δημόσιων πανεπιστημίων.
Η στασιμότητα της δημόσιας παιδείας έχει δύο αιτίες. Την έλλειψη πόρων και την έλλειψη σύγκρισης. Αδικήθηκε από την απουσία και των δύο.
17
George Papastamatiou
Προσωπική θέση
Ο σπουδαίος Έλληνας διανοούμενος και συνταγματολόγος, Δημήτριος Τσάτσος δήλωσε την ημέρα ψήφισης του συντάγματος του 1975 ότι αληθινή Δημοκρατία είναι η μαχόμενη Δημοκρατία. Το Σύνταγμα δεν είναι κάτι το οποίο το θεσπίζεις και μετά το αφήνεις αμέριμνος πιστεύοντας ότι θα λειτουργήσει αυτόματα. Πιστεύω λοιπόν ότι πρέπει να προνοούμε και να εκσυγχρονίζουμε το Σύνταγμα. Ο γνώμονας βάσει του οποίο οφείλουμε να κάνουμε αυτό είναι οι ανάγκες της εποχής, αποσκοπώντας στην εύρυθμη λειτουργία της πολιτείας και στην επίτευξη των βασικών στόχων που θέτει ο καταστατικός χάρτης της χώρας. Υπό αυτό το πρίσμα, θεωρώντας ακόμη πως η ελεύθερη διακίνηση ιδεών αλλά και η ελεύθερη οικονομία είναι sine qua non στοιχεία της δημοκρατίας, απαραίτητα για την εξασφάλιση του δικαιώματους κάθε πολίτη να αναπτύσσει ελεύθερα την προσωπικότητά του και να συμμετέχει στην κοινωνική και οικονομική ζωή, το οποίο δικαίωμα ορίζεται από το άρθρο 5 του Συντάγματος πιστεύω στην ανάγκη αναθεώρησης του άρθρου 16. Συνάμα, η δυνατότητα συγκρότησης ιδιωτικών πανεπιστημίων θα θεωρηθεί βήμα προσαρμογής στα διεθνή εκπαιδευτικά δεδομένα, ενώ παράλληλα εκτιμάται ότι θα περιορίσει τη διαρροή Ελλήνων φοιτητών που καταφεύγουν στο εξωτερικό για σπουδές, συμπαρασύροντας σημαντικούς οικονομικούς πόρους. Τέλος, η παρουσία μη κρατικών ιδρυμάτων θα λειτουργήσει ως καταλύτης για την ακαδημαϊκή αναβάθμιση της χώρας. Ο υγιής ανταγωνισμός, οι ερευνητικές συνέργειες και η προσέλκυση ξένων επιστημόνων δεν απειλούν το δημόσιο πανεπιστήμιο αλλά αντίθετα το πιέζουν θετικά να εξελιχθεί, μετατρέποντας την Ελλάδα σε ισχυρό περιφερειακό εκπαιδευτικό πόλο.
20
Faidon Papathanasiou
Προσωπική θέση
Θα στείλω την πρόταση μου στην Δρ.Καρδάρα μέχρι τις 11 Σεπτεμβείου. Παρακάτω γράφω τυχαία γράμματα για να φτάσει το όριο λέξων γιατί αλλιώς η πλατφόρμα δεν μου επιτρέπει να υποβάλλω την αίτηση μου.
α α α α α α α α α α α α α αα α α α α α α α α α α α α α α α α α. α α α α α α α α α α α α α α α α α α α α α α α α α α α α α α α α α α. α α αα α α α α α α α α α α α α α α α α α α α α α α α α α α α α. α αα α. α α α α α αα. α αα α α α α α α α. α α α α α α α α α α α α α α αα. α α α α. α α αα α. αα α. α α α α α α α α α α α α α α αα. α α α α αα. α α. α α α α α α
22
Παυλίδης Νικόλαος
Προσωπική θέση
Οι παγκόσμιες τάσεις στον τομέα της ανώτατης εκπαίδευσης τις τελευταίες δεκαετίες, έχουν αναδείξει την αξία της ιδιωτικής πανεπιστημιακής εκπαίδευσης σε όλους τους τομείς και σε όλες τις χώρες. Ιδιωτικά πανεπιστήμια διεθνούς φήμης όπως το Harvard University, Stanford University, Yale University ή το Johns Hopkins University στις ΗΠΑ, καταφέρνουν τόσο να διαδίδουν τον τρόπο σκέψης-έρευνας της Αμερικής στους ξένους φοιτητές τους, όσο και να φέρνουν σημαντικά έσοδα στο κράτος των Ηνωμένων Πολιτειών μέσα των διδάκτρων τους. Έτσι, πολιτικοί και επιστήμονες παγκοσμίου φήμης έχουν αποτελέσει απόφοιτοι τμημάτων των άνωθεν πανεπιστημίων, ενώ δεκάδες χιλιάδες άλλοι παγκοσμίως έχουν ως όνειρο ζωής να γίνουν και αυτοί σπουδαστές τους. Εν αντιθέσει με τις παγκόσμιες τάσεις όμως, η Ελλάδα συνεχίζει να διακατέχεται από μια εκπαιδευτική πολιτική ''κλειστής οικονομίας'', με αποτέλεσμα να επιβάλει στους πολίτες της και την ''κλειστή σκέψη'' στον τομέα της εκπαίδευσης και των νέων ιδεών. Είναι θεμιτό η Ελληνική δημοκρατία που διέπεται από τις αξίες της ελευθερίας της έκφρασης, της ελευθερίας της επιλογής και της ελεύθερης αγοράς, να ενισχύσει τον χαρακτήρα της αυτόν και να δώσει το δικαίωμα επιλογής στους Έλληνες πολίτες να διαλέξουν οι ίδιοι που και πως θα σπουδάσουν. Δεν υπάρχει κανένα νόημα δεκάδες χιλιάδες Ευρώ και χιλιάδες φοιτητές να αναγκάζονται να ξενιτεύονται σε ξένες χώρες για να σπουδάσουν σε ιδιωτικά πανεπιστήμια και η Ελλάδα να μην επιτρέπει την δραστηριότητα των πανεπιστημίων αυτών στην Ελλάδα ή την δημιουργία Ελληνικών ιδιωτικών πανεπιστημίων. Η χώρα με την τωρινή απαρχαιωμένη αντίληψη της κατά των ιδιωτικών πανεπιστημίων, χάνει οικονομικά και ανθρώπινο κεφάλαιο για χάρη ξένων οικονομικών και κρατών, ενώ συνάμα χάνει την ευκαιρία να δημιουργήσει δικό της Ελληνικό τρόπο-μέθοδο σκέψης στον ανώτατο εκπαιδευτικό τομέα. Ένα κράτος που θέλει να έχει ισχυρή βιομηχανία, καινοτομία και παραγωγή, δεν γίνεται να αγνοεί την τριτοβάθμια εκπαίδευση του και πόσο μάλλον να διώχνει τους ιδιώτες που θέλουν να την αναπτύξουν και να προσφέρουν σε αυτήν. Ο κόσμος του 21ου αιώνα προοδεύει προς τα εμπρός, μέσα σε ένα περιβάλλον διεθνούς οικονομικού-τεχνολογικού ανταγωνισμού και η Ελλάδα πρέπει και μπορεί να τον ακολουθήσει.
2
THOMAS TSIOUKIS
Προσωπική θέση
Η αναθεώρηση του άρθρου 16 του Συντάγματος κρίνεται απαράιτητη, ώστε η Ελλάδα να αποκτήσει ένα σύγχρονο, ευρωπαϊκό και ανταγωνιστικό πλαίσιο για την Ανώτατη Εκπαίδευση.
Η χώρα μας δεν μπορεί να παραμένει εγκλωβισμένη σε ένα μοντέλο που περιορίζει τις επιλογές των νέων και οδηγεί χιλιάδες Έλληνες φοιτητές στο εξωτερικό. Στόχος μας είναι να δημιουργήσουμε περισσότερες ευκαιρίες μέσα στην Ελλάδα, να προσελκύσουμε διεθνή ακαδημαϊκά ιδρύματα, καθηγητές, ερευνητές και φοιτητές και να μετατρέψουμε την Ελλάδα σε περιφερειακό εκπαιδευτικό και ερευνητικό κέντρο.
Η δυνατότητα λειτουργίας μη κρατικών πανεπιστημίων δεν αποτελεί απειλή για το Δημόσιο Πανεπιστήμιο. Αντίθετα, αποτελεί ευκαιρία για συνολική αναβάθμιση της Ανώτατης Εκπαίδευσης. Το Δημόσιο Πανεπιστήμιο πρέπει να παραμείνει ισχυρό, δημόσια χρηματοδοτούμενο, αυτοδιοίκητο και προσβάσιμο σε όλους.
Παράλληλα, τα μη κρατικά πανεπιστήμια πρέπει να λειτουργούν με αυστηρούς κανόνες: υψηλά ακαδημαϊκά κριτήρια, αξιολόγηση, πιστοποίηση, διαφάνεια, κατάλληλες υποδομές και ουσιαστική εποπτεία από την Πολιτεία. Η κυβέρνηση έχει προτείνει ακριβώς ένα τέτοιο πλαίσιο, στο οποίο δημόσια και μη κρατικά ιδρύματα θα συνυπάρχουν με κανόνες ποιότητας και ακαδημαϊκής αριστείας.
Δεν επιλέγουμε ανάμεσα στο Δημόσιο και το μη κρατικό Πανεπιστήμιο. Επιλέγουμε περισσότερες δυνατότητες, περισσότερη γνώση και περισσότερες ευκαιρίες για τους νέους.
Η αναθεώρηση του άρθρου 16 είναι μια μεταρρύθμιση με το βλέμμα στο μέλλον: μια Ελλάδα που δεν εξάγει φοιτητές και γνώση, αλλά προσελκύει γνώση, επενδύσεις, ακαδημαϊκό ταλέντο και νέες ευκαιρίες.
Η Παιδεία δεν χρειάζεται αποκλεισμούς. Χρειάζεται ποιότητα, ελευθερία επιλογών, κανόνες και όραμα.
3
Anastasia Pateli
Προσωπική θέση
Τα δημόσια και τα μη κρατικά, μη κερδοσκοπικά πανεπιστήμια στην Ελλάδα πρέπει να λαμβάνουν την ίδια θεσμική αναγνώριση και τα ίδια ακαδημαϊκά δικαιώματα, καθώς επίσης να διέπονται από τα ίδια υψηλά κριτήρια ποιότητας και αξιολόγησης. H αποστολή τους πρέπει να είναι κοινή και ο σκοπός τους η ανάπτυξη και η παραγωγή γνώσης και η προστασία των φοιτητικών δικαιωμάτων.
Ανεξάρτητα από το αν ένα πανεπιστήμιο είναι δημόσιο ή ιδιωτικό, τα χαρακτηριστικά που πρέπει να το διέπουν είναι απολύτως ταυτόσημα. Κάθε σύγχρονο ίδρυμα καλείται να διαθέτει άρτια διοικητική και ψηφιακή οργάνωση με διαφανή προγράμματα σπουδών, πλουραλισμό πηγών μακριά από μονοπώλια, ρυθμισμένη μαθησιακή διαδικασία για αποφυγή της στείρας αποστήθισης, ενεργή σύνδεση με την έρευνα και ουσιαστική διασύνδεση με την αγορά εργασίας.
Ωστόσο, οι τύποι εκπαιδευτικών ιδρυμάτων τριτοβάθμιας εκπαίδευσης που υπάρχουν στην Ελλάδα σήμερα (δημόσια πανεπιστήμια και ΝΠΠΕ) παρουσιάζουν διαφορετικά σημεία εκκίνησης αλλά και διαφορετικά σημεία περιθώρια βελτίωσης. Τα δημόσια πανεπιστήμια βασίζονται σε ένα αδιάβλητο και αξιοκρατικό τρόπο εισαγωγής των φοιτητών και στην εις βάθος καλλιέργεια της κριτικής σκέψης, αλλά μαστίζονται συχνά από μεγάλο βαθμό ασυνέπειας και έλλειψη οργάνωσης. Από την άλλη πλευρά, τα ιδιωτικά πανεπιστήμια διαθέτουν εξαιρετικά αναπτυγμένες κοινωνικές σχέσεις με εξωτερικούς φορείς και προσφέρουν ευελιξία και ευκαιρίες δικτύωσης· ωστόσο, χρήζουν αυστηρής εποπτείας για τη διασφάλιση του μη κερδοσκοπικού τους χαρακτήρα και της ισότιμης διαδικασίας εισαγωγής.
Δεδομένων των παραπάνω, εύλογα συμπεραίνουμε ότι όταν ένας φοιτητής μοχθεί και ολοκληρώνει ένα πρόγραμμα σπουδών υψηλών προδιαγραφών, η Πολιτεία οφείλει να αναγνωρίζει την αξία του τίτλου του ισότιμα, δημιουργώντας έναν υγιή ακαδημαϊκό ανταγωνισμό που θα ωθήσει ολόκληρο το σύστημα προς την βελτίωσή του.
4
Γεώργιος Βουνίδης
Προσωπική θέση
Η λειτουργία ιδιωτικών πανεπιστημίων στην Ελλάδα μπορεί να αποτελέσει σημαντική ευκαιρία για την αναβάθμιση και τη διεθνοποίηση της ανώτατης εκπαίδευσης, υπό την απαραίτητη προϋπόθεση της θέσπισης και αυστηρής εφαρμογής υψηλών ακαδημαϊκών και θεσμικών προδιαγραφών. Η ανάπτυξη της ιδιωτικής ανώτατης εκπαίδευσης οφείλει να λειτουργήσει συμπληρωματικά προς ένα ισχυρό δημόσιο πανεπιστήμιο, συμβάλλοντας συνολικά στη βελτίωση της ποιότητας και στην ενίσχυση της εξωστρέφειας του ελληνικού εκπαιδευτικού συστήματος.
Η Ελλάδα διαθέτει σημαντικά συγκριτικά πλεονεκτήματα ώστε να εξελιχθεί σε εκπαιδευτικό κόμβο της Νοτιοανατολικής Ευρώπης και της Ανατολικής Μεσογείου. Η προσέλκυση φοιτητών από τα Βαλκάνια, τις αραβικές χώρες και άλλες διεθνείς αγορές μπορεί να ενισχύσει ουσιαστικά την οικονομία, μέσω της εισροής κεφαλαίων και της δημιουργίας νέας οικονομικής δραστηριότητας, αλλά και να αναβαθμίσει τη διεθνή θέση της χώρας στον τομέα της εκπαίδευσης και της έρευνας.
Καθοριστικής σημασίας είναι, ωστόσο, η διασφάλιση της ποιότητας. Τα ιδιωτικά πανεπιστήμια πρέπει να διαθέτουν πιστοποιημένα και υψηλού επιπέδου προγράμματα σπουδών, κατάλληλα καταρτισμένο ακαδημαϊκό προσωπικό, ερευνητική δραστηριότητα και ολοκληρωμένες πανεπιστημιακές υποδομές. Η ύπαρξη οργανωμένων campus, με σύγχρονες αίθουσες, βιβλιοθήκες, εργαστήρια, χώρους έρευνας, άθλησης και φοιτητικής ζωής, πρέπει να αποτελεί ουσιαστική προϋπόθεση λειτουργίας.
Ιδιαίτερη αξία θα είχε η δημιουργία τέτοιων campus σε πόλεις της ελληνικής περιφέρειας. Η εγκατάσταση πανεπιστημιακών κοινοτήτων μπορεί να συμβάλει στην περιφερειακή ανάπτυξη, στην προσέλκυση νέων ανθρώπων, στην τόνωση των τοπικών οικονομιών και στην ενίσχυση της κοινωνικής και πολιτιστικής ζωής.
Η ιδιωτική ανώτατη εκπαίδευση, συνεπώς, πρέπει να αναπτυχθεί με ποιότητα, αυστηρή εποπτεία και μακροπρόθεσμο εθνικό σχεδιασμό, ώστε να αποτελέσει μοχλό εκπαιδευτικής αναβάθμισης, περιφερειακής ανάπτυξης και διεθνούς εξωστρέφειας της χώρας.
9
Αναστάσιος Πέζας
Προσωπική θέση
Είμαι υπέρ της λειτουργίας ιδιωτικών πανεπιστημίων στην Ελλάδα, γιατί πιστεύω ότι η χώρα μας μπορεί να προσφέρει περισσότερες εκπαιδευτικές επιλογές, να προσελκύσει επενδύσεις στη γνώση και να δημιουργήσει ουσιαστικές προοπτικές για τους νέους της.
Ξεκινώ από ένα πρακτικό ζήτημα: τις θέσεις εργασίας. Ένα πανεπιστήμιο χρειάζεται καθηγητές, ερευνητές, διοικητικό και τεχνικό προσωπικό. Παράλληλα, οι φοιτητές και η λειτουργία του στηρίζουν επιχειρήσεις, υπηρεσίες και την τοπική οικονομία. Με κατάλληλες προϋποθέσεις, η ανάπτυξη ιδιωτικών πανεπιστημίων μπορεί να αυξήσει την οικονομική δραστηριότητα και να προσελκύσει φοιτητές που σήμερα επιλέγουν άλλες χώρες για τις σπουδές τους.
Εξίσου σημαντική είναι η έρευνα. Χρειαζόμαστε περισσότερα εργαστήρια, χρηματοδότηση και συνεργασίες που επιτρέπουν σε μια επιστημονική ιδέα να εξελιχθεί σε εφαρμογή, προϊόν ή νέα επιχείρηση. Το MIT προσφέρει ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα: μελέτη που δημοσιεύθηκε το 2015 εκτίμησε ότι οι ενεργές επιχειρήσεις αποφοίτων του απασχολούσαν, το 2014, περίπου 4,6 εκατομμύρια εργαζομένους και είχαν ετήσια έσοδα 1,9 τρισ. δολαρίων. Αυτό δείχνει τις δυνατότητες της σύνδεσης της γνώσης με την επιχειρηματικότητα. Δεν αποτελεί υπόσχεση ότι κάθε νέο πανεπιστήμιο θα γίνει MIT· αποτελεί λόγο να δημιουργήσουμε τις προϋποθέσεις για περισσότερη καινοτομία.
Η Ελλάδα έχει ικανούς επιστήμονες. Πολλοί, όμως, αναζητούν στο εξωτερικό καλύτερες συνθήκες έρευνας και επαγγελματικής εξέλιξης. Περισσότερες αξιόπιστες πανεπιστημιακές και ερευνητικές θέσεις μπορούν να προσφέρουν κίνητρα παραμονής και επιστροφής, ιδιαίτερα όταν συνδέονται με μια οικονομία που αξιοποιεί τις γνώσεις τους.
Υπάρχει επίσης η διάσταση της περιφερειακής ανάπτυξης. Το Cornell στην Ιθάκη της Νέας Υόρκης και το Princeton στο New Jersey αναδεικνύουν τη συμβολή ενός πανεπιστημίου στην απασχόληση, στις υποδομές και στην τοπική κοινωνία. Στην Ελλάδα, αντίστοιχη ανάπτυξη εκτός των μεγάλων αστικών κέντρων χρειάζεται σχεδιασμό, φοιτητική στέγη και σύνδεση με τις δυνατότητες κάθε περιοχής.
Η πρότασή μου περιλαμβάνει τη δυνατότητα ίδρυσης αυτοτελών ελληνικών ιδιωτικών πανεπιστημίων, πέρα από τα παραρτήματα ξένων ιδρυμάτων. Παράλληλα, θέλω τα ελληνικά δημόσια πανεπιστήμια να ενισχύσουν τις διεθνείς συνεργασίες και την παρουσία τους στο εξωτερικό.
Απαραίτητες προϋποθέσεις είναι η αυστηρή ανεξάρτητη αξιολόγηση, η διαφάνεια, η ακαδημαϊκή ελευθερία, η προστασία των φοιτητών και ουσιαστικές υποτροφίες. Η ποιότητα δεν διασφαλίζεται μόνο από τον δημόσιο ή ιδιωτικό χαρακτήρα ενός ιδρύματος, αλλά από τους κανόνες και την εφαρμογή τους.
Τα δημόσια πανεπιστήμια πρέπει να παραμείνουν ισχυρά, προσβάσιμα και επαρκώς χρηματοδοτούμενα. Πιστεύω ότι μπορούν να συνυπάρξουν, να συνεργαστούν και να ανταγωνιστούν δημιουργικά με αξιόπιστα ιδιωτικά ιδρύματα.
Θέτω υποψηφιότητα ως Εκπρόσωπος της Πτέρυγάς μου, γιατί θέλω να υπερασπιστώ αυτή τη θέση με τεκμηρίωση, καθαρό λόγο και σεβασμό στις ανησυχίες της άλλης πλευράς. Να ακούσω τους συνομιλητές μου, να συνθέσω τα επιχειρήματα της πτέρυγας και να εξηγήσω πώς αυτή η αλλαγή μπορεί να υπηρετήσει τους φοιτητές και την κοινωνία.
12
Γιώργος Κίτης
Εκπροσώπηση φορέα
Τάσσομαι εν μέρει κατά του status quo ως προς το ισχύον μοντέλο της ανώτατης εκπαίδευσης στην Ελλάδα. Θεωρώ ότι η δυνατότητα ύπαρξης μη κρατικών πανεπιστημίων μπορεί να αποτελέσει μια θετική εξέλιξη, εφόσον ενταχθεί σε ένα αυστηρό και αξιόπιστο θεσμικό πλαίσιο, το οποίο θα διασφαλίζει την ακαδημαϊκή ποιότητα, τη διαφάνεια, την αξιολόγηση και την ουσιαστική εποπτεία των ιδρυμάτων αυτών. Η συζήτηση, όμως, δεν πρέπει να εξαντλείται στο αν θα επιτραπούν ή όχι μη κρατικά πανεπιστήμια.
Για μένα, το κρίσιμο ζήτημα είναι η συνολική αναβάθμιση της ανώτατης εκπαίδευσης στη χώρα. Η δημιουργία μη κρατικών πανεπιστημίων δεν πρέπει να λειτουργήσει ως υποκατάστατο της κρατικής ευθύνης απέναντι στο δημόσιο πανεπιστήμιο ούτε ως αφορμή για περαιτέρω υποχρηματοδότησή του. Αντίθετα, πρέπει να συνδυαστεί με ουσιαστική ενίσχυση των δημόσιων ΑΕΙ, μέσω καλύτερης χρηματοδότησης, σύγχρονων υποδομών, επένδυσης στην έρευνα, ενίσχυσης του ακαδημαϊκού προσωπικού, μεγαλύτερης διεθνοποίησης και πιο αποτελεσματικής διοίκησης.
Δεν θεωρώ, συνεπώς, ότι το δίλημμα είναι «δημόσια ή μη κρατικά πανεπιστήμια». Ένα σύγχρονο εκπαιδευτικό σύστημα μπορεί να περιλαμβάνει και τα δύο, υπό την προϋπόθεση ότι διασφαλίζονται υψηλά ακαδημαϊκά πρότυπα και ίσες ευκαιρίες πρόσβασης. Η Ελλάδα χρειάζεται ένα ισχυρό δημόσιο πανεπιστήμιο, το οποίο να αποτελεί τον βασικό πυλώνα της ανώτατης εκπαίδευσης, αλλά παράλληλα δεν πρέπει να αποκλείει νέες μορφές εκπαιδευτικών ιδρυμάτων που μπορούν να ενισχύσουν τον ανταγωνισμό, τη διεθνοποίηση και την προσέλκυση φοιτητών και ακαδημαϊκών από το εξωτερικό.
Η δική μου θέση, επομένως, δεν είναι η άκριτη αποδοχή των μη κρατικών πανεπιστημίων, αλλά η υποστήριξη μιας συνολικής μεταρρύθμισης. Αν η αλλαγή περιοριστεί απλώς στην ίδρυση ιδιωτικών ιδρυμάτων χωρίς ταυτόχρονη αναβάθμιση του δημόσιου πανεπιστημίου, τότε θα έχει χαθεί μια σημαντική ευκαιρία για ουσιαστικό εκσυγχρονισμό της ελληνικής ανώτατης εκπαίδευσης.
13
Athina Fatsea
Προσωπική θέση
Η θέση μου είναι «εν μέρει κατά του υφιστάμενου status quo». Θεωρώ ότι το δημόσιο πανεπιστήμιο πρέπει να παραμείνει ο βασικός πυλώνας της ανώτατης εκπαίδευσης στην Ελλάδα, με ισχυρή δημόσια χρηματοδότηση, ακαδημαϊκή αυτονομία και ουσιαστική διασφάλιση της ισότιμης πρόσβασης. Ωστόσο, η προστασία του δημόσιου χαρακτήρα της εκπαίδευσης δεν προϋποθέτει, κατά τη γνώμη μου, την απόλυτη απαγόρευση λειτουργίας μη κρατικών πανεπιστημίων.
Η πρότασή μου είναι η διαμόρφωση ενός συστήματος στο οποίο δημόσια και μη κρατικά πανεπιστήμια μπορούν να συνυπάρχουν, με τα δεύτερα να λειτουργούν συμπληρωματικά και όχι εις βάρος της δημόσιας ανώτατης εκπαίδευσης. Η λειτουργία τους θα πρέπει να υπόκειται σε αυστηρό και ενιαίο πλαίσιο ακαδημαϊκής πιστοποίησης, ανεξάρτητης αξιολόγησης και διαφάνειας ως προς τη διοίκηση και τη λειτουργία τους. Η διασφάλιση της ποιότητας δεν μπορεί να αποτελεί απλώς προϋπόθεση κατά την αδειοδότηση, αλλά πρέπει να αποτελεί συνεχή διαδικασία αξιολόγησης, στη βάση σαφών ακαδημαϊκών κριτηρίων, όπως προβλέπεται και στο πλαίσιο πιστοποίησης της ΕΘΑΑΕ.
Παράλληλα, η δυνατότητα ίδρυσης μη κρατικών πανεπιστημίων δεν πρέπει να χρησιμοποιηθεί ως άλλοθι για τη μείωση της χρηματοδότησης ή τη σταδιακή υποβάθμιση των δημόσιων ΑΕΙ. Αντίθετα, οποιαδήποτε μεταρρύθμιση θα πρέπει να συνοδεύεται από ουσιαστική ενίσχυσή τους. Ένα περισσότερο ανοικτό σύστημα μπορεί να διευρύνει τις εκπαιδευτικές επιλογές, να ενισχύσει τη διεθνοποίηση της ελληνικής ανώτατης εκπαίδευσης, να συμβάλει στην προσέλκυση φοιτητών και ακαδημαϊκών από το εξωτερικό και στον περιορισμό της εκπαιδευτικής μετανάστευσης. Η διάσταση αυτή έχει ιδιαίτερη σημασία για την Ελλάδα: σύμφωνα με τον OECD, το 2023 οι διεθνείς ή αλλοδαποί φοιτητές αντιστοιχούσαν μόλις στο 3% του συνόλου των φοιτητών τριτοβάθμιας εκπαίδευσης στη χώρα, έναντι 7,4% κατά μέσο όρο στον OECD. Αυτό όμως έχει αξία μόνο εφόσον συνοδεύεται από υψηλά και κοινά πρότυπα ποιότητας και από ισχυρές εγγυήσεις κοινωνικής πρόσβασης.
Συνεπώς, το πραγματικό δίλημμα δεν είναι «δημόσια ή μη κρατικά πανεπιστήμια». Το ζητούμενο είναι ένα ισχυρό δημόσιο πανεπιστήμιο μέσα σε ένα περισσότερο ανοικτό, αλλά αυστηρά ρυθμιζόμενο και ποιοτικό σύστημα ανώτατης εκπαίδευσης.
16
Dimitrios Platanistas
Προσωπική θέση
Τάσσομαι εν μέρει υπέρ. Υπέρ, γιατί θα ευνοηθεί η οικονομία της χώρας, καθώς πολλοί Έλληνες και ξένοι φοιτητές που σπουδάζουν σε άλλες χώρες θα επιλέξουν την Ελλάδα για τις σπουδές τους. Επίσης, θα δημιουργηθεί υγιές κλίμα ανταγωνισμού μεταξύ δημόσιων και ιδιωτικών πανεπιστημίων, κάτι που θα οδηγήσει στη γενικότερη βελτίωση του επιπέδου σπουδών. Εν μέρει, επειδή πρέπει να αναθεωρηθεί πρώτα το άρθρο 16 του Συντάγματος. Κατά τη γνώμη μου, η πλειοψηφία στην απόφαση 1918/2025 του Συμβουλίου της Επικρατείας για το αν τα ΝΠΠΕ είναι σύμφωνα με το άρθρο 16 δεν είναι ιδιαίτερα πειστική -άλλωστε η μειοψηφία ήταν ισχυρότατη- και μία ξεκάθαρη πρόβλεψη της δυνατότητας ίδρυσης αυτοτελών ιδιωτικών πανεπιστημίων θα «ξεκαθαρίσει το τοπίο», με αποτέλεσμα να μην υπάρχει περιθώριο αμφισβήτησης σε συνταγματικό επίπεδο. Επιπλέον, είναι αναγκαία προϋπόθεση να θεσμοθετηθεί αυστηρό πλαίσιο που διασφαλίζει την ποιότητα της ιδιωτικής εκπαίδευσης, προκειμένου να αποφευχθεί το φαινόμενο των diploma mills, ώστε τα ιδιωτικά πανεπιστήμια να παρέχουν υψηλό επίπεδο εκπαίδευσης και το πτυχίο που θα παρέχουν να έχει πραγματικό αντίκρισμα στην αγορά εργασίας, ενώ επίσης υπάρχει μεγάλη ανάγκη να αυξηθεί η (μειωμένη) χρηματοδότηση και το (μειωμένο) προσωπικό των Δημόσιων Πανεπιστημίων-ΑΕΙ, ώστε να καθίσταται δυνατός ο προαναφερθείς υγιής ανταγωνισμός και να μην λειτουργήσει η ιδιωτική πανεπιστημιακή εκπαίδευση εις βάρος της δημόσιας. Υπάρχουν παραδείγματα μείωσης και της χρηματοδότησης και του προσωπικού, όπως φαίνεται από ανακοίνωση του Συμβουλίου Διοίκησης του Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου.
19
Olga Kousathana
Εκπροσώπηση φορέα
Θεωρώ πως η Ελλάδα δεν θα έπρεπε να παραμείνει αποκλειστικά στο σημερινό μοντέλο, δηλαδή η ανώτατη εκπαίδευση να παρέχεται μόνο από δημόσια πανεπιστήμια. Ωστόσο, αυτό δεν σημαίνει πως θεωρώ ότι τα δημόσια πανεπιστήμια πρέπει να αντικατασταθούν ή να υποβαθμιστούν. Αντιθέτως, πιστεύω πως θα ήταν πιο ωφέλιμο για την ελληνική κοινωνία να συνυπάρχουν αρμονικά δημόσια και ιδιωτικά ιδρύματα, καθώς μπορούν να καλύψουν διαφορετικές ανάγκες και να εξυπηρετήσουν πληθώρα μαθητών.
Λειτουργώντας υπό αυστηρούς κανόνες και ακαδημαϊκά κριτήρια, η ύπαρξη και των δύο επιλογών μπορεί να δημιουργήσει περισσότερες θέσεις και ποιοτικές επιλογές για τους φοιτητές. Καθώς η ζήτηση για ανώτατη εκπαίδευση είναι μεγάλη και η εισαγωγή στα δημόσια πανεπιστήμια απαιτητική και ανταγωνιστική, ένας φοιτητής που δεν καταφέρνει να εισαχθεί σε κάποια ικανοποιητική σχολή δεν θα αναγκάζεται να εγκαταλείψει το στόχο του ή να φύγει στο εξωτερικό. Η ύπαρξη ελεγχόμενων και αξιόπιστων ιδιωτικών εκπαιδευτικών ιδρυμάτων μπορεί να προσφέρει εναλλακτικές διαδρομές και να ενισχύσει συνολικά την ελληνική ανώτατη εκπαίδευση.
Παράλληλα, πιστεύω ότι η συνύπαρξη διαφορετικών τύπων ιδρυμάτων μπορεί να δημιουργήσει έναν υγιή ανταγωνισμό, ο οποίος θα λειτουργεί ως κίνητρο για τη βελτίωση της ποιότητας, την ανάπτυξη νέων προγραμμάτων, καθώς και τη καλύτερη σύνδεση της εκπαίδευσης με τις ανάγκες της αγοράς εργασίας. Φυσικά, δεν υποστηρίζω έναν ανταγωνισμό χωρίς κανόνες. Τονίζω πως όλα τα ιδρύματα θα πρέπει να υπόκεινται σε αυστηρή αξιολόγηση και διαφάνεια.
Επομένως, το δίλημμα για εμένα δεν είναι «δημόσια ή ιδιωτικά πανεπιστήμια». Υποστηρίζω ένα μεικτό μοντέλο, στο οποίο δημόσια και ιδιωτικά ιδρύματα συνυπάρχουν, λειτουργούν υπό αυστηρούς κανόνες, χωρίς να κάνουν εκπτώσεις στην ποιότητα. Δεν θεωρώ ότι πιο πολλές επιλογές σημαίνουν λιγότερο δημόσιο πανεπιστήμιο. Πιστεύω ότι σημαίνουν περισσότερες ευκαιρίες για περισσότερους ανθρώπους. Κατά τη γνώμη μου, αυτός θα έπρεπε να είναι και ο κύριος στόχος της ανώτατης εκπαίδευσης, να ανοίγει όσο το δυνατόν περισσότερες πόρτες για όσους θέλουν να σπουδάσουν.
21
Αναστασία Κυβέλη Μουράτογλου
Προσωπική θέση
Η αναλυτική μου θέση και πρόταση θα σταλεί στην Δρ. Καρδάρα στο τέλος της επόμενης εβδομάδας καθώς η υποψηφιότητα μου ως ομιλήτρια έχει κανονιστεί μέσω του Αμερικανικού Κολλεγίου Ελλάδος, Deree. Η θέση που υποστηρίζω είναι η εν μέρη κατά του status quo, πιο συγκεκριμένα υποστηρίζω την αναγνώριση των ιδιωτικών πανεπιστήμιων υπό ορισμένες προϋποθέσεις.
Η γενική μου θέση είναι πως οφείλεται η θεσμική αναγνώριση των ιδιωτικών ιδρυμάτων τεταρτοβάθμιας εκπαίδευσης, υπό την προϋπόθεση ότι θα υπάρχει αξιολόγηση της ποιότητας της εκπαίδευσης από το κράτος και από τρίτους φορείς, ώστε τα ιδιωτικά πανεπιστήμια να πληρούν τις απαραίτητες ποιοτικές προϋποθέσεις. Θεωρώ ότι η αναγνώριση χωρίς αντίστοιχους μηχανισμούς ελέγχου θα υπονόμευε την αξιοπιστία του συστήματος, για αυτό η αξιολόγηση πρέπει να αποτελεί προαπαιτούμενο και όχι μεταγενέστερη διαδικασία.
Επίσης, τάσσομαι κατά μιας ιστορικής και συντακτικής ερμηνείας του άρθρου 16, αλλά υποστηρίζω μια διευρυμένη ερμηνεία του, βασισμένη σε νομοθεσία και καλές πρακτικές από άλλες χώρες της ΕΕ και του κόσμου. Πιστεύω ότι το Σύνταγμα δεν πρέπει να διαβάζεται στατικά, αλλά να ερμηνεύεται με βάση τις σύγχρονες ανάγκες της ανώτατης εκπαίδευσης και τις εξελίξεις σε διεθνές επίπεδο.
Η συγκεκριμένη μου πρόταση επί του θέματος είναι η αδειοδότηση και αναγνώριση ιδιωτικών πανεπιστημίων καθώς και η αναθεώρηση του θεσμικού πλαισίου για τη συμπερίληψή τους.
23
Γεωργιος Μπραχος
Εκπροσώπηση φορέα
Η θέση μου απέναντι στο σημερινό status quo είναι εν μέρει αντίθετη. Δεν θεωρώ ότι η λύση για την ελληνική ανώτατη εκπαίδευση είναι η κατάργηση ή η υποβάθμιση του δημόσιου πανεπιστημίου. Αντίθετα, πιστεύω ότι το δημόσιο πανεπιστήμιο πρέπει να παραμείνει βασικός πυλώνας της ελληνικής κοινωνίας και να συνεχίσει να προσφέρει ποιοτική και προσβάσιμη εκπαίδευση ανεξάρτητα από την οικονομική κατάσταση του φοιτητή. Ωστόσο, θεωρώ προβληματικό το να αποκλείεται εξ ολοκλήρου η δυνατότητα λειτουργίας μη κρατικών πανεπιστημίων στην Ελλάδα. Η δυνατότητα ίδρυσης και λειτουργίας ιδιωτικών ή μη κρατικών πανεπιστημίων, υπό αυστηρούς κανόνες και κρατική εποπτεία, θα μπορούσε να δημιουργήσει έναν υγιή ανταγωνισμό στον χώρο της ανώτατης εκπαίδευσης. Ο ανταγωνισμός αυτός μπορεί να λειτουργήσει ως κίνητρο για τη βελτίωση των προγραμμάτων σπουδών, των υποδομών, της έρευνας και της σύνδεσης των πανεπιστημίων με την αγορά εργασίας. Παράλληλα, θα μπορούσε να δώσει στους Έλληνες φοιτητές περισσότερες επιλογές και να περιορίσει την ανάγκη να αναζητούν πανεπιστημιακές σπουδές στο εξωτερικό. Φυσικά, η αλλαγή αυτή δεν πρέπει να σημαίνει ότι οποιοσδήποτε θα μπορεί να ιδρύσει ένα πανεπιστήμιο με αποκλειστικό στόχο το οικονομικό κέρδος. Απαιτούνται αυστηρά ακαδημαϊκά κριτήρια, αξιολόγηση από ανεξάρτητους φορείς, έλεγχος της ποιότητας των σπουδών, διαφάνεια στα δίδακτρα και ουσιαστική προστασία των φοιτητών. Επιπλέον, το κράτος οφείλει να συνεχίσει να επενδύει στα δημόσια πανεπιστήμια, ώστε η ύπαρξη μη κρατικών ιδρυμάτων να μην οδηγήσει σε υποβάθμιση της δημόσιας εκπαίδευσης. Επομένως, η θέση μου δεν είναι «δημόσια ή ιδιωτικά πανεπιστήμια». Είναι δημόσια και μη κρατικά πανεπιστήμια, με κανόνες που διασφαλίζουν την ποιότητα και την ισότιμη πρόσβαση. Το ζητούμενο δεν είναι να αντικαταστήσουμε το δημόσιο πανεπιστήμιο, αλλά να διευρύνουμε τις επιλογές και να δημιουργήσουμε ένα πιο σύγχρονο και ανταγωνιστικό σύστημα ανώτατης εκπαίδευσης στην Ελλάδα. Η δυνατότητα ίδρυσης και λειτουργίας ιδιωτικών ή μη κρατικών πανεπιστημίων, υπό αυστηρούς κανόνες και κρατική εποπτεία, θα μπορούσε να δημιουργήσει έναν υγιή ανταγωνισμό στον χώρο της ανώτατης εκπαίδευσης. Ο ανταγωνισμός αυτός μπορεί να λειτουργήσει ως κίνητρο για τη βελτίωση των προγραμμάτων σπουδών, των υποδομών, της έρευνας και της σύνδεσης των πανεπιστημίων με την αγορά εργασίας. Παράλληλα, θα μπορούσε να δώσει στους Έλληνες φοιτητές περισσότερες επιλογές και να περιορίσει την ανάγκη να αναζητούν πανεπιστημιακές σπουδές στο εξωτερικό. Φυσικά, η αλλαγή αυτή δεν πρέπει να σημαίνει ότι οποιοσδήποτε θα μπορεί να ιδρύσει ένα πανεπιστήμιο με αποκλειστικό στόχο το οικονομικό κέρδος. Απαιτούνται αυστηρά ακαδημαϊκά κριτήρια, αξιολόγηση από ανεξάρτητους φορείς, έλεγχος της ποιότητας των σπουδών, διαφάνεια στα δίδακτρα και ουσιαστική προστασία των φοιτητών. Επιπλέον, το κράτος οφείλει να συνεχίσει να επενδύει στα δημόσια πανεπιστήμια, ώστε η ύπαρξη μη κρατικών ιδρυμάτων να μην οδηγήσει σε υποβάθμιση της δημόσιας εκπαίδευσης. Επομένως, η θέση μου δεν είναι «δημόσια ή ιδιωτικά πανεπιστήμια». Είναι δημόσια και μη κρατικά πανεπιστήμια, με κανόνες που διασφαλίζουν την ποιότητα και την ισότιμη πρόσβαση. Το ζητούμενο δεν είναι να αντικαταστήσουμε το δημόσιο πανεπιστήμιο, αλλά να διευρύνουμε τις επιλογές και να δημιουργήσουμε ένα πιο σύγχρονο και ανταγωνιστικό σύστημα ανώτατης εκπαίδευσης στην Ελλάδα.
29
Olga Maletsika
Προσωπική θέση
Η θέση μου είναι ότι η Ελλάδα πρέπει να ξεφύγει από το δίλημμα «δημόσιο ή μη κρατικό πανεπιστήμιο». Το δημόσιο πανεπιστήμιο πρέπει να παραμείνει βασικός και ισχυρός πυλώνας της ανώτατης εκπαίδευσης αλλά παράλληλα πρέπει να υπάρχουν κι άλλες δυνατότητες φοίτησης. Επομένως , τάσσομαι υπέρ της αναθεώρησης του άρθρου 16 του Συντάγματος, με στόχο τη συνταγματική κατοχύρωση ίδρυσης και λειτουργίας ιδιωτικού χαρακτήρα Πανεπιστημίων, με βασική προϋπόθεση αυτά να είναι αυστηρά μη κερδοσκοπικού χαρακτήρα.
Ειδικότερα , υποστηρίζω το μη κερδοσκοπικό μοντέλο γιατί θεωρώ ότι η ανώτατη εκπαίδευση δεν πρέπει να λειτουργεί με πρωταρχικό στόχο το κέρδος. Τα έσοδα του μη κρατικού πανεπιστημίου θα επενδύονται στο ίδιο το πανεπιστήμιο, στην ποιότητα της διδασκαλίας, στην έρευνα, στο διδακτικό προσωπικό και στις υποτροφίες. Οι υποτροφίες θα χορηγούνται με ακαδημαϊκά και κοινωνικοοικονομικά κριτήρια. Η πρόσβαση στην τριτοβάθμια εκπαίδευση να είναι για όλους και όχι μόνο για αυτούς που μπορούν να πληρώσουν.
Παράλληλα ,το κράτος πρέπει να δεσμευτεί σε σταθερή επένδυση στα δημόσια πανεπιστήμια και η δημιουργία μη κρατικών πανεπιστημίων να μην αποτελέσει άλλοθι για μείωση της δημοσίας χρηματοδότησης.
Πιστεύω ότι η ίδρυση των μη κρατικών πανεπιστημίων δεν αποτελεί απειλή για το δημόσιο πανεπιστήμιο, αντιθέτως έτσι δημιουργείται υγιής ανταγωνισμός. Ο ανταγωνισμός δεν θα είναι χωρίς κανόνες όπου κερδίζει όποιος έχει την μεγαλύτερη χρηματοδότηση. Ο ανταγωνισμός θα βασίζεται καθαρά στην ποιότητα και θα λειτουργεί μέσα σε ένα κοινό και αυστηρό πλαίσιο αξιολόγησης . Γιατί όταν υπάρχουν περισσότερες επιλογές , κάθε πανεπιστήμιο έχει μεγαλύτερο κίνητρο να βελτιώνει την ποιότητα της εκπαίδευσης που προσφέρει.
Το όραμά μου είναι να συνυπάρχουν δημόσια και μη κρατικά πανεπιστήμια προάγοντας την ουσιαστική εκπαίδευση και την ισότητα των ευκαιριών, προσφέροντας υψηλής ποιότητας εκπαίδευση.
Πέρα των ανωτέρω, τα ιδιωτικά πανεπιστήμια έχουν πολλά να προσφέρουν στην οικονομία του ελληνικού κράτους. Σήμερα πολλές οικογένειες δαπανούν σημαντικά ποσά για να σπουδάζουν τα παιδιά τους στο εξωτερικό, ενώ μαζί με τους φοιτητές φεύγουν από τη χώρα και κεφάλαια που θα μπορούσαν να παραμείνουν στην ελληνική οικονομία. Ταυτόχρονα, η λειτουργία των ιδιωτικών πανεπιστημίων θα αποτελέσει πόλο έλξης για πολλούς διεθνείς φοιτητές κάτι που θα ενισχύσει στην οικονομία της χώρας.
Συνεπώς η πρότασή μου δεν είναι περισσότερα πανεπιστήμια με οποιοδήποτε κόστος. Δεν προτείνω να αντικαταστήσουμε το δημόσιο πανεπιστήμιο . Προτείνω να σταματήσουμε να θεωρούμε ότι η ενίσχυσή του απαιτεί να αποκλείουμε κάθε άλλη επιλογή.
Θέλω μία Ελλάδα που δεν χάνει φοιτητές και χρήμα προς το εξωτερικό. Μια Ελλάδα με περισσότερες επιλογές και υψηλότερης ποιότητας εκπαίδευση.
35
Georgios Terzopoulos
Εκπροσώπηση φορέα
Η πρωτοκαθεδρία της δημόσιας εκπαίδευσης οφείλει να είναι θέση κάθε Έλληνα πολίτη. Ωστόσο, αυτό δεν σημαίνει ότι πρέπει να εθελοτυφλούμε. Η εισαγωγή μη ιδιωτικών πανεπιστημίων έχει θετικές πτυχές που δεν μπορούμε να αγνοούμε.
Πρώτον, το επιστημονικό και γνωστικό κεφάλαιο της χώρας, ποτέ δεν περισσεύει. Η εισαγωγή νέων πανεπιστημιακών ιδρυμάτων μπορεί να αυξήσει την παραγωγή έρευνας στη χώρα η οποία θα οδηγήσει με τη σειρά της στην περαιτέρω ανάπτυξη της οικονομίας και της ανταγωνιστικότητας της χώρας. Μόνο όμως αν εξασφαλιστεί ότι τα εισαγόμενα τμήματα θα έχουν ερευνητικό χαρακτήρα στα πρότυπα των δημοσίων πανεπιστημίων. Δεν μπορούν να αποτελούν φροντιστήρια για την εισαγωγή στην αγορά εργασίας αλλά θεσμοί που θα ανυψώσουν το ακαδημαϊκό επίπεδο της χώρας.
Δεύτερον, η πραγματικότητα είναι ότι πολλά παιδιά είτε λόγω αποτυχίας στις πανελλήνιες είτε λόγω συνειδητής επιλογής στην μη συμμετοχή σε αυτές, πηγαίνουν σε άλλες χώρες για να σπουδάσουν το αντικείμενο που θέλουν χωρίς να χρειάζεται απαραίτητα να περάσουν κάποιες εισαγωγικές εξετάσεις. Τα παιδιά αυτά είναι θα μπορούσαν να μένουν στην χώρα, με το κεφάλαιο που διαθέτουν για σπουδές να επενδυέται εσωτερικά. Αυτό θα σημαίνε όχι μόνο διακράτηση των κεφαλαίων εντός της χώρας αλλά και την ευκαιρία να απασχοληθούν περισσότεροι καθηγητές εντός της Ελλάδας. Το αποτέλεσμα είναι τόσο οικονομικό όσο και προσωπικό: οι Έλληνες καθηγητές θα μπορούν να μείνουν στην χώρα τους και να προσφέρουν σε αυτή ευκολότερα.
Κάθε ένα από αυτά τα πλεονεκτήματα ωστόσο, προϋποθέτει ότι η εισαγωγή των νέων ιδρυμάτων γίνεται με τη δέουσα προσοχή και με αντικειμενικά κριτήρια. Ο στόχος δεν είναι να γεμίσουμε με ξένα τμήματα αμφιβόλου ποιότητας αλλά να επιλέξουμε τμήματα τα οποία θα ανυψώσουν το πνευματικό επίπεδο της χώρας. Ακόμη το κράτος πέρα από τον ρόλο της εποπτείας οφείλει να εντάξει την πρωτοβουλία αυτή σε ένα ευρύτερο σχεδιασμό για τη χώρα. Η ανεργία δεν θα μείνει χαμηλά αν δεν υπάρξει σχέδιο για την τριτοβάθμια εκπαίδευση στη χώρα. Με γνώμονα αυτό, τα τμήματα και οι σχολές που θα επιλεγούν δεν μπορεί να προσανατολίζονται στα πιο δημοφιλή επαγγέλματα λόγω των μεγαλύτερων εσόδων που θα προσδώσει μια τέτοια επιλογή, αλλά απαιτείται οργάνωση έτσι ώστε να μην γίνουν κλάδοι ήδη κορεσμένοι σημείο διαφήμισης αυτών των σχολών.
32
Πρωθυπουργός
Προσωπική θέση
“ Επιθυμώ να είμαι επικεφαλής της πτέρυγας «Εν μέρει Υπέρ του Status Quo», επειδή εκφράζει μια υπεύθυνη και ισορροπημένη θέση: προτεραιότητα στο ισχυρό δημόσιο πανεπιστήμιο, χωρίς δογματική απόρριψη πραγματικά μη κερδοσκοπικών παραρτημάτων, υπό αυστηρές εγγυήσεις. Οι αποφάσεις του ΣτΕ επιβεβαίωσαν τη συνταγματικότητα του θεσμού, αλλά ανέδειξαν σοβαρές αδυναμίες στην εφαρμογή: ασαφή κριτήρια, κτιριακές εκκρεμότητες και ζητήματα αμεροληψίας. Θέλω να συντονίσω ισότιμα την ομάδα, να συνθέσω διαφορετικές απόψεις και να διαμορφώσουμε συλλογικά μια τεκμηριωμένη θέση υπέρ της διαφάνειας, της ανεξάρτητης εποπτείας, της ποιότητας, της κοινωνικής πρόσβασης και της ουσιαστικής ενίσχυσης της δημόσιας ανώτατης εκπαίδευσης, χωρίς στείρες αντιπαραθέσεις.
27
Αντιπρόεδρος της Κυβέρνησης
Προσωπική θέση
“ Ονομάζομαι Βελιανίτης Στέφανος και είμαι τελειόφοιτος του Πανεπιστημίου Πελοπονήσσου. Ως φοιτητής, το εν λόγω θέμα με έχει αποσχολήσει από την αρχή της ακαδημαϊκης πορείας έως σήμερα. Η εμπλοκή μου με τους οργανισμούς των S.A.F.I.A (δεύτερη χρονία στο δοιηκητικό συμβούλιο), Student Politics Insighters, Rodakaw.youth, και λοιποί, όπως επίσης και η ενασχόλησή μου με το british parliamentary style debate εδώ και δυόμιαη χρόνια, καθώς και η κατάκτηση του 16ου Πανελλήνιου Πρωταθλήματος του Οικονομικού Πανεπιστημίου Αθηνών το 2024, μου επιτρέπουν να κατανοήσω το γιατί υπάρχει η όλη συζήτηση, ενώ επίσης με καθιστούν ικανό στο να εκπροσωπίσω την υπερμάχουσα θέση με βάση την λογική.
16
Αρχηγός της Αξιωματικής Αντιπολίτευσης
Προσωπική θέση
“ Ονομάζομαι Δημήτρης Πλατανίστας, είμαι τελειόφοιτος φοιτητής της Νομικής ΕΚΠΑ και των χρηματοοικονομικών (finance minor) στο Deree, σε ένα δημόσιο πανεπιστήμιο και σε ένα ιδιωτικό κολλέγιο. Διαθέτω το γνωσιακό υπόβαθρο σχετικά με τα παραρτήματα ιδιωτικών πανεπιστημίων, τα ΝΠΠΕ, λόγω του νομικού υποβάθρου μου, της μελέτης των σχετικών αποφάσεων του ΣτΕ αλλά και του Συντάγματος. Επίσης, φοιτώ στο Deree, με αποτέλεσμα να έχω βιώματα, αλλά και «άποψη», σχετικά με την ελληνική πραγματικότητα των ιδιωτικών κολλεγίων , και συνεπώς μια ιδέα για το πώς θα λειτουργούν στην πράξη τα ιδιωτικά πανεπιστήμια( και όχι τα ΝΠΠΕ) αν επιτραπεί η ίδρυσή τους στην Ελλάδα.
22
Κοινοβουλευτικός Εκπρόσωπος
Προσωπική θέση
“ Κρίνω πως είμαι κατάλληλος για εκπρόσωπος της πτέρυγας της αλλαγής του υπάρχοντος status quo για την ανώτατη εκπαίδευση στην Ελλάδα, καθότι αυτή είναι η προσωπική μου άποψη επί του θέματος και έτσι έχω καλλιεργήσει μια πληθώρα επιχειρημάτων για το ζήτημα αυτό από προσωπικές μου συζητήσεις και αντιπαραθέσεις. Συνεπώς, το σύνολο των επιχειρημάτων μου συγκεντρώνει τοποθετήσεις υπέρ των ιδιωτικών πανεπιστημίων που άπτονται θεμάτων τόσο οικονομικών και πολιτικών, όσο και γεωπολιτικών και στρατηγικών. Έχοντας ήδη δομημένη σκέψη επί του θέματος, θα εκπροσωπήσω στο έπακρο τις θέσεις της πτέρυγας μου.
14
Προσωπική θέση
“ Εχοντας γνώση και εμπειρία από τον φοιτητικό συνδικαλισμό αλλά και ως πρώην τομεάρχης Παιδείας της Νεολαίας του ΣΥΡΙΖΑ (κατά την περίοδο που ήταν η ψήφιση και οι μεγάλες κινητοποιήσεις για το νόμο τα μη κρατικά πανεπιστήμια) αποτελεί ένα θέμα που γνωρίζω καλά σε όλες τις διαστάσεις του μέχρι και τα επιχειρήματα της άλλης πλευράς που τάσσεται υπέρ. Επιπλέον, έχω δεδομένα για τη κατάσταση στην τριτοβάθμια εκπαίδευση σήμερα στην Ελλάδα και στον υπόλοιπο κόσμο, ενώ η ακαδημαϊκές μου γνώσεις σχετίζονται και με το Σύνταγμα.
18
Εκπροσώπηση φορέα
25
Προσωπική θέση
“ Θεωρώ ότι μπορώ θέσω υποψηφιότητα για εκπρόσωπος όσων είναι υπέρ της διατήρησης του status quo, διότι διαθέτω συγκροτημένες θέσεις και επιχειρήματα και επειδή μπορώ να σταθώ σε οποιοδήποτε ντιμπέιτ. Επιπλέον, είμαι δημοσιογράφος (μη διαπιστευμένος) και επικοινωνιολόγος, και έχω πραγματοποιήσει ρεπορτάζ για τα μη κρατικά πανεπιστήμια. Επομένως, μπορώ να συνεισφέρω σε μια εποικοδομητική συζήτηση.
26
Προσωπική θέση
31
Προσωπική θέση
“ Θέτω υποψηφιότητα για Εκπρόσωπος της Πτέρυγάς μας γιατί πιστεύω στη δύναμη του ουσιαστικού διαλόγου και της συλλογικής εκπροσώπησης. Μέσα από την επαγγελματική και εθελοντική μου εμπειρία έχω μάθει να ακούω διαφορετικές απόψεις, να συνθέτω θέσεις και να αναζητώ κοινό έδαφος. Στόχος μου είναι να εκπροσωπήσω με συνέπεια, επιχειρήματα και σεβασμό τη φωνή της Πτέρυγάς μας, δίνοντας χώρο σε κάθε μέλος της. Για μένα, ο ρόλος αυτός δεν είναι ένας τίτλος, αλλά ευθύνη: να μεταφέρω τη συλλογική μας θέση με σαφήνεια και ουσία.
1
Προσωπική θέση
“ Πτυχιούχος Μαθηματικών του Πανεπιστημίου Αιγαίου και επί πτυχίω σπουδαστής στη Σχολή Πλοιάρχων της ΑΕΝ Ασπροπύργου. Ολοκλήρωσα τις στρατιωτικές μου υποχρεώσεις ως Δόκιμος Έφεδρος Αξιωματικός και εργάζομαι στον τομέα πληροφορικής. Στο μεγαλύτερο μέρος των σπουδών μου, πέραν της παρακολούθησης των μαθημάτων, ήμουν ενεργός στα κοινά. Στο Μαθηματικό ήμουν μέλος του Δ.Σ. επί τρία συναπτά έτη και στη Σχολή Εμποροπλοιάρχων, ήμουν εκπρόσωπό τους στο Συμβούλιο Ναυτικής Εκπαίδευσης για δύο έτη και πρόεδρός. Είμαι υπέρ του Άρθρου 16 και της δημόσιας εκπαίδευσης και θέτω τον εαυτό μου στην κρίση των συνομιλητών μου, προκειμένου να ηγηθώ της ομάδας που εκφράζει αυτή τη θέση.
5
Προσωπική θέση
7
Προσωπική θέση
“ Θέτω υποψηφιότητα για Υπεύθυνη Πτέρυγας στο Downhall γιατί είμαι ένας άνθρωπος που λειτουργεί με πίστη, πάθος και διάθεση για δράση. Όταν πιστεύω σε κάτι, θέλω να συμμετέχω ενεργά, να παίρνω πρωτοβουλίες και να δίνω την ενέργειά μου για να το κάνω καλύτερο. Δεν μου αρέσει να παρακολουθώ απλώς από απόσταση - θέλω να είμαι παρούσα, να κινητοποιώ ανθρώπους και να συμβάλλω ουσιαστικά στην ομάδα. Πιστεύω πολύ στη δύναμη της επικοινωνίας, της συνεργασίας και της κοινότητας. Ως Υπεύθυνη Πτέρυγας θέλω να φέρω ενέργεια, ιδέες και ενθουσιασμό και, κυρίως, να κάνω τους ανθρώπους γύρω μου να θέλουν να συμμετέχουν.
8
Προσωπική θέση
15
Εκπροσώπηση φορέα
24
Εκπροσώπηση φορέα
28
Προσωπική θέση
30
Εκπροσώπηση φορέα
33
Προσωπική θέση
34
Εκπροσώπηση φορέα
6
Προσωπική θέση
10
Προσωπική θέση
17
Προσωπική θέση
20
Προσωπική θέση
“ Ονομάζομαι Φαίδων Παπαθανασίου. Σπουδάζω χρηματοοικονομικά σε ιδιωτικό πανεπιστήμιο, και αυτό δεν είναι απλώς η ακαδημαϊκή μου διαδρομή, είναι ο λόγος που το ζήτημα αυτό με αφορά προσωπικά. Ζω καθημερινά την πραγματικότητα μιας τριτοβάθμιας εκπαίδευσης που λειτουργεί εκτός του επίσημου πλαισίου της χώρας, και γνωρίζω από πρώτο χέρι τι σημαίνει αυτό για τους φοιτητές. Παράλληλα, η επαγγελματική μου εμπειρία στον χρηματοοικονομικό κλάδο μου έχει δείξει πόσο ο ανταγωνισμός βελτιώνει την ποιότητα σε κάθε τομέα που λειτουργεί ελεύθερα. Πιστεύω ότι η αναθεώρηση του Άρθρου 16 δεν υποβαθμίζει τα δημόσια πανεπιστήμια, τα ωθεί να ανταποκριθούν σε υψηλότερα πρότυπα. Θα χαρώ να με εμπιστευτείτε.
2
Προσωπική θέση
3
Προσωπική θέση
4
Προσωπική θέση
9
Προσωπική θέση
“ Ονομάζομαι Άκης Πεζάς και είμαι 33 ετών. Σπούδασα Λογιστική και Χρηματοοικονομική στο ΑΤΕΙ Μεσολογγίου και διαθέτω πτυχίο τουριστικών επαγγελμάτων. Τα τελευταία τρία χρόνια εργάζομαι ως υπεύθυνος λογιστηρίου σε μεσιτική και κατασκευαστική εταιρεία. Παράλληλα, συνεργάζομαι ως ξεναγός με ελληνικό τουριστικό γραφείο, πραγματοποιώντας ξεναγήσεις στις ΗΠΑ, κυρίως στη Νέα Υόρκη. Η ενασχόληση αυτή συνέβαλε στη διαμόρφωση της θέσης μου υπέρ των ιδιωτικών πανεπιστημίων στην Ελλάδα, την οποία υποστηρίζω εδώ και δέκα χρόνια. Συμμετέχω στα κοινά περίπου δεκαπέντε χρόνια, μέχρι πρόσφατα και σε πολιτική νεολαία. Χαιρετίζω την πρωτοβουλία σας να δίνετε στους νέους βήμα διαλόγου για καίρια ζητήματα που αφορούν το μέλλον μας.
12
Εκπροσώπηση φορέα
13
Προσωπική θέση
19
Εκπροσώπηση φορέα
21
Προσωπική θέση
23
Εκπροσώπηση φορέα
29
Προσωπική θέση
35
Εκπροσώπηση φορέα
“ Με λένε Γιώργο, είμαι σύμβουλος επικοινωνίας στην Αθήνα και ασχολούμαι παράλληλα με την πολιτική αρθρογραφία γράφοντας στο δικό μου σάιτ politiquill.gr. Έχω εμπειρία σε πολιτικές προσομοιώσεις (ΜΒΕ, MEU) και έχω υπάρξει αντιπρόεδρος του δικτύου Νέων στην Κατερίνη. Επίσης έχω σπουδάσει στην Ελλάδα (Λογιστική και Χρηματοοικονομική στο ΠΑΜΑΚ) και στην Αγγλία (MSc Marketing, Durham University) και άρα έχω εθνική και διεθνή ματιά στο θέμα. Φαντάζομαι ωστόσο πώς όλοι οι συνυποψήφιοι μου θα έχουν εξίσου τα τυπικά προσόντα κ.ο.κ. Οπότε ζητώ την ψήφο σας με προσόντα την καλή μου διάθεση, τη συνεργατικότητα και την τιμή μου να αναλαμβάνω ευθύνες. Ευχαριστώ πολύ!
Δημιουργήστε λογαριασμό και κάντε αίτηση ως Ομιλητής, Θεατής ή Δημοσιογράφος.
Τριάντα επιλεγμένοι Ομιλητές παίρνουν τον λόγο, κατανεμημένοι σε τέσσερις πτέρυγες απόψεων.
Η ολομέλεια εκλέγει τους επικεφαλής των πτερύγων, ψηφίζει και ολοκληρώνει με θεσμικό πόρισμα.
Ένα Debate Town Hall μετατρέπει ένα επίμαχο ερώτημα σε μια οργανωμένη, ολοήμερη κοινοβουλευτική συζήτηση. Οι πολίτες υποβάλλουν αίτηση, τριάντα επιλέγονται ως Ομιλητές και παίρνουν θέση σε τέσσερις «πτέρυγες» που σχηματίζουν δύο παρατάξεις — όπως σε ένα κοινοβούλιο. Εκλέγονται επικεφαλής, η συζήτηση είναι χρονομετρημένη και συντονισμένη, και ολοκληρώνεται με ψηφοφορία και επίσημο πόρισμα.
Οποιοσδήποτε 17 ετών και άνω εγγράφεται και κάνει αίτηση ως Ομιλητής, Θεατής ή Δημοσιογράφος εντός της περιόδου αιτήσεων.
Το Προεδρείο αξιολογεί κάθε αίτηση και επιλέγει χειροκίνητα τριάντα Ομιλητές, συν επιλαχόντες. Δεν υπάρχει αυτόματος αλγόριθμος.
Μόλις ανακοινωθούν οι Ομιλητές, οι θέσεις τους ομαδοποιούνται σε τέσσερις πτέρυγες και δύο παρατάξεις — τη σύνθεση του κοινοβουλίου.
Οι Ομιλητές κάθε πτέρυγας εκλέγουν επικεφαλή online επί τέσσερις ημέρες· οι νικητές ηγούνται της πτέρυγάς τους στη διαβούλευση.
Οι Ομιλητές κάνουν χρονομετρημένες τοποθετήσεις και ερωτήσεις, με συντονισμό του Προεδρείου, σε ένα οργανωμένο πρόγραμμα.
Οι παρευρισκόμενοι ψηφίζουν για τα βραβεία, και το Debate House δημοσιεύει επίσημο πόρισμα των εργασιών και των προτάσεων.
Κάθε Ομιλητής επιλέγει μία από τέσσερις θέσεις απέναντι στο Status Quo της εκδήλωσης. Δύο κλίνουν «υπέρ» και δύο «κατά» — σχηματίζοντας μαζί δύο παρατάξεις.
Πλήρης συμφωνία με το Status Quo.
Βασική συμφωνία, με προτεινόμενες αλλαγές ή όρους.
Βασική διαφωνία, με αποδοχή ορισμένων στοιχείων ή προϋποθέσεων.
Πλήρης διαφωνία με το Status Quo.
Η μεγαλύτερη παράταξη γίνεται η κυβερνώσα πλευρά. Μέσα σε κάθε παράταξη ηγείται η μεγαλύτερη πτέρυγα: Κυβέρνηση και Εταίρος Κυβέρνησης από τη μία, Αξιωματική και Ελάσσων Αντιπολίτευση από την άλλη. Κάθε πτέρυγα εκλέγει στη συνέχεια τον επικεφαλή της.
Σε κάθε Debate Townhall επιλέγονται :total ομιλητές και :total επιλαχόντες, με βάση την ποιότητα της πρότασης, το βιογραφικό και τη συνολική αίτηση — όχι προσωπικές ή ιδεολογικές προτιμήσεις.
Μέλος του κοινού που παρακολουθεί ενεργά τη διαβούλευση, χωρίς ένταξη σε Πτέρυγα και χωρίς δικαίωμα κύριας τοποθέτησης.
Δημοσιογραφική κάλυψη με υποχρεωτική διαπίστευση. Οι δημοσιογράφοι παρακολουθούν και καλύπτουν τη διαβούλευση, χωρίς να παρεμβαίνουν κατά τη διάρκειά της.
Μια οργανωμένη δημόσια διαβούλευση όπου 30 Ομιλητές συζητούν ένα ζήτημα από τέσσερις «πτέρυγες» θέσεων, με τεκμηριωμένες προτάσεις, συμμετοχή του κοινού και τελική ψηφοφορία, ολοκληρώνοντας με θεσμικό report.
Οποιοσδήποτε διαθέτει λογαριασμό μπορεί να υποβάλει αίτηση για έναν ρόλο ανά εκδήλωση: Ομιλητής (ενεργός συζητητής), Θεατής (κοινό — μπορεί να υποβάλει ερώτηση ή πρόταση) ή Δημοσιογράφος (διαπιστευμένα ΜΜΕ).
Ναι — εγγράφεστε, επιβεβαιώνετε το email σας και συμπληρώνετε ιδιωτικό προφίλ πριν την αίτηση. Η συμμετοχή είναι ανοιχτή σε άτομα 17 ετών και άνω. Εφόσον είστε κάτω των 18, επισυνάπτετε επιπλέον υπεύθυνη δήλωση γονέα ή κηδεμόνα που εγκρίνει τη συμμετοχή σας.
Κάθε Ομιλητής επιλέγει θέση απέναντι στο Status Quo της εκδήλωσης: Υπέρ, Εν Μέρει Υπέρ, Εν Μέρει Κατά ή Κατά. Το «Υπέρ» και το «Εν Μέρει Υπέρ» σχηματίζουν μία παράταξη· το «Κατά» και το «Εν Μέρει Κατά» την άλλη.
Χειροκίνητα, από το Προεδρείο της διοργάνωσης μετά την αξιολόγηση όλων των αιτήσεων. Δεν υπάρχει αυτόματος αλγόριθμος ούτε προτεραιότητα βάσει σειράς υποβολής — πρόκειται για συντακτική επιλογή.
Όχι. Η πτέρυγά σας κλειδώνει με την υποβολή· η διοργάνωση μπορεί να την αλλάξει μόνο πριν ανακοινωθούν οι Ομιλητές. Επιλέξτε προσεκτικά.
Όχι. Τα πλήθη και τα ποσοστά των πτερύγων παραμένουν ιδιωτικά μέχρι να ανακοινωθούν επίσημα οι Ομιλητές, ώστε να διατηρείται η ισορροπία της συζήτησης.
Μετά την επιλογή, οι πτέρυγες αντιστοιχίζονται σε Κυβέρνηση, Εταίρο Κυβέρνησης, Αξιωματική Αντιπολίτευση και Ελάσσονα Αντιπολίτευση, και κάθε πτέρυγα εκλέγει τον επικεφαλή της. Οι τίτλοι ισχύουν αποκλειστικά για τη συγκεκριμένη διαβούλευση.
Γραπτή πρόταση τουλάχιστον 200 λέξεων (χωρίς ανώτατο όριο), προαιρετικά με συνδέσμους και συνημμένα. Μπορείτε να την υποβάλετε ατομικά ή εκ μέρους οργανισμού (απαιτούνται όνομα και ιδιότητα).
Ενδέχεται να μπείτε στη λίστα επιλαχόντων με ιδιωτική σειρά προτεραιότητας και να προαχθείτε αν αποχωρήσει κάποιος Ομιλητής. Θα ενημερωθείτε σε κάθε περίπτωση και ο λογαριασμός και το προφίλ σας παραμένουν δικά σας.
Κάθε Ομιλητής έχει δύο τοποθετήσεις έως τριών λεπτών και έως τρεις ερωτήσεις των είκοσι δευτερολέπτων, με τον λόγο να δίνεται από το Προεδρείο.